Sutra 4
Devanagari script
स्वभूमिजानां राजपण्यानामेकमुखं व्यवहारं स्थापयेत्परभूमिजानामनेकमुखम् ॥ कZ_०२.१६.०४ ॥
Transliteration
svabhūmijānāṃ rājapaṇyānām ekamukhaṃ vyavahāraṃ sthāpayet parabhūmijānām anekamukham
Translation
Đối với hàng hóa nhà nước sản xuất trong lãnh thổ, ông ta nên thiết lập phương thức giao dịch một kênh; còn đối với hàng có nguồn gốc ngoài lãnh thổ, thì theo phương thức nhiều kênh.
Word by Word
स्वभूमिजानाम्of those born in one’s own territory (locals)
स्वभूमिजानाम्:
TypeNoun/Adjective (compound)
Rootभूमि (उपपद: स्व) + √जन्
Formपुं/नपुं?; षष्ठी बहुवचन; ‘स्वभूमिज’ = स्वभूमौ जातः (native-born) — here used as gen. pl. qualifier
राजपण्यानाम्of royal/state merchandise
राजपण्यानाम्:
TypeNoun (compound)
Rootराज + पण्य
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी बहुवचन; ‘राजपण्य’ = राज्ञः पण्यं (state goods/royal merchandise)
एकमुखम्single-channel (having one ‘mouth/outlet’)
एकमुखम्:
TypeAdjective (compound)
Rootएक + मुख
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; ‘एकमुख’ = एकं मुखं यस्य (single-channel/one outlet) — agrees with ‘व्यवहारम्’
व्यवहारम्transactional procedure / dealing
व्यवहारम्:
TypeNoun
Rootव्यवहार
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; कर्म (object) of ‘स्थापयेत्’
स्थापयेत्should establish / institute
स्थापयेत्:
TypeVerb
Root√स्था (स्थापय- causative)
Formलोट्/विधिलिङ्?; विधिलिङ् (optative) परस्मैपद, प्रथमपुरुष एकवचन; causative: ‘he should establish/ordain’
परभूमिजानाम्of those born in another territory (foreigners)
परभूमिजानाम्:
TypeNoun/Adjective (compound)
Rootभूमि (उपपद: पर) + √जन्
Formपुं/नपुं?; षष्ठी बहुवचन; ‘परभूमिज’ = परभूमौ जातः (foreign-born) — gen. pl. qualifier
अनेकमुखम्multi-channel (having many outlets)
अनेकमुखम्:
TypeAdjective (compound)
Rootअनेक + मुख
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; ‘अनेकमुख’ = अनेकानि मुखानि यस्य (multi-channel/many outlets) — agrees with ‘(व्यवहारम्)’ understood by ellipsis
Entities Mentioned
S
state trading authorityD
domestic producersF
foreign/extra-territorial suppliersFAQs
Single-channel domestic handling strengthens state control, standardization, and predictable revenue; multi-channel for imports improves supply resilience, reduces dependence on one foreign intermediary, and can dampen price shocks.