Adhyaya 155

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे विवाहो नाम सतुःपञ्चाशदधिकशततमो ऽध्यायः अथ पञ्चपञ्चाशदधिकशततमो ऽध्यायः आचारः पुष्कर उवाच ब्राह्मे मुहूर्ते चोत्थाय विष्ण्वादीन् दैवतान् स्मरेत् उभे मूत्रपुरीषे तु दिवा कुर्यादुदङ्मुखः

Như vậy, trong Agni Mahāpurāṇa, chương thứ 154 mang tên “Hôn lễ” (Vivāha) kết thúc. Nay bắt đầu chương thứ 155: “Chánh hạnh/Chánh hành” (Ācāra). Puṣkara nói: “Hãy thức dậy vào brāhma-muhūrta (khoảng trước bình minh cát tường) và tưởng niệm các thần linh bắt đầu từ Viṣṇu. Ban ngày, khi tiểu tiện và đại tiện, nên quay mặt về hướng bắc.”

Verse 2

रातौ च दक्षिणे कुर्यादुभे सन्ध्ये यथा दिवा न मार्गादौ जले वीप्यां सतृणायां सदाचरेत्

Ban đêm, nên cử hành cả hai nghi lễ hoàng hôn (sandhyā) quay mặt về phương Nam, cũng như ban ngày. Tuyệt đối không làm ở đầu đường, trong nước, trên dải đất vừa cày xới, hay trên nền cỏ; luôn phải giữ hạnh kiểm đúng pháp.

Verse 3

शौचं कृत्वा मृदाचम्य भक्षयेद्दन्तधावनं नित्यं नैमित्तिकं काम्यं क्रियाङ्गं मलकर्षणं

Sau khi thực hành tẩy tịnh (śauca) và dùng đất sét mà làm ācamana (nghi thức nhấp nước thanh tẩy), người ta nên thường xuyên làm sạch răng. Việc ấy được phân thành: hằng ngày, theo dịp, và theo ước nguyện; là một chi phần phụ trợ của nghi lễ, nhằm cạo bỏ cấu uế.

Verse 4

क्रियास्नानं तथा षष्ठं षोढास्नानं प्रकीर्तितं अस्नातस्याफलं कर्म प्रातःस्नानं चरेत्ततः

Như vậy, điều thứ sáu được tuyên xưng là ‘kriyā-snāna’ (tắm theo nghi lễ), và ‘ṣoḍhā-snāna’ (tắm theo mười sáu cách) cũng được truyền dạy. Với người chưa tắm, hành vi nghi lễ không sinh quả; vì thế hãy thực hành tắm buổi sớm.

Verse 5

भूमिष्ठमुद्धृतात् पुण्यं ततः प्रस्रवणोदकं ततो ऽपि सारसं पुण्यं तस्मान्नादेयमुच्यते

Nước đọng trên mặt đất được xem là có công đức hơn nước múc lên (từ giếng v.v.). Công đức hơn nữa là nước từ mạch suối tự nhiên; và còn công đức hơn là nước hồ. Vì vậy nói rằng loại nước ấy không nên bị khước từ là không thích hợp.

Verse 6

तीर्थतोयं ततः पुण्यं गाङ्गं पुण्यन्तु सर्वतः संशोधितमलः पूर्वं निमग्नश् च जलाशये

Vì thế, nước ở thánh độ (tīrtha) là có công đức; và nước sông Gaṅgā thanh tẩy từ mọi phía. Trước hết hãy gột sạch cấu uế, rồi mới nên dìm mình trong hồ chứa nước.

Verse 7

उपस्पृश्य ततः कुर्यादम्भसः परिमार्जनं हिरण्यवर्णास्तिसृभिः शन्नो देवीति चाप्यथ

Sau khi thực hành ācamana (nhấp nước để tịnh hóa), hành giả nên dùng nước để tẩy sạch thân, bằng cách lau hoặc rảy, tụng ba câu bắt đầu bằng “hiraṇyavarṇāḥ” và thêm cả thần chú “śanno devī”.

Verse 8

आपोहिष्ठेति तिसृभिरिदमापस्तथैव च ततो जलाशये मग्नः कुर्यादन्तर्जलं जपं

Với ba câu bắt đầu “Āpo hi ṣṭhā…”, và cũng với thần chú “Idam āpaḥ…”, rồi sau đó người ấy nên ngâm mình trong hồ/ao nước và thực hành japa (niệm tụng) ở dưới nước.

Verse 9

तत्राघमर्षणं सूक्तं द्रुपदां वा तथा जपेत् युञ्जते मन इत्य् एवं सूक्तं सूक्तं वाप्यथ पौरुषं

Trong nghi thức ấy, nên tụng Aghamarṣaṇa Sūkta, hoặc cũng có thể tụng thánh ca Drupadā; và thêm nữa tụng bài mở đầu “yuñjate manaḥ…”. Như vậy có thể tụng một sūkta—hoặc lặp lại một sūkta—rồi sau đó tụng Pauruṣa (Puruṣa Sūkta).

Verse 10

गायत्रीं तु विशेषेण अघमर्षणसूक्तके देवता भाववृत्तस्तु ऋषिश् चैवाघमर्षणः

Trong Aghamarṣaṇa-sūkta, thể thơ (chandas) đặc biệt là Gāyatrī; vị thần chủ trì là Bhāva-vṛtta, và vị thánh hiền (ṛṣi) chính là Aghamarṣaṇa.

Verse 11

छन्दश्चानुष्टुभं तस्य भाववृत्तो हरिः स्मृतः आपीडमानः शाटीं तु देवतापितृतर्पणं

Thể thơ của nó là Anuṣṭubh; bhāva-vṛtti (tình thái chủ đạo) được ghi nhớ là Hari (Viṣṇu). Phép ứng dụng nghi lễ/thi ca gọi là āpīḍamāna là “śāṭī”, và dùng cho nghi thức tarpaṇa (cúng làm thỏa mãn) đối với chư thiên và tổ tiên.

Verse 12

पौरुषेण तु सूक्तेन ददेच्चैवोदकाञ्जलिं ततो ऽग्निहवनं कुर्याद्दानं दत्वा तु शक्तितः

Với thánh tụng Pauruṣa, nên chắp tay dâng một vốc nước làm lễ rưới (libation); sau đó cử hành hỏa cúng (homa), rồi tùy theo khả năng mà bố thí (dāna).

Verse 13

तत्राघमर्षणमित्यादिः देवतापितृतर्पणमित्यन्तः पाठः झ पुस्तके नास्ति ततो ऽग्निहरणमिति ङ , छ च दीपं दत्वेति झ ततः समभिगच्छेत योगाक्षेमार्थमीश्वरं आसनं शयनं यानं जायापत्यङ्कमण्डलुः

Tại đây, bản đọc bắt đầu bằng “aghamaṛṣaṇa” (nghi thức trừ tội) và kết thúc bằng “tarpana dâng chư thiên và tổ tiên” không có trong thủ bản Jha. Sau đó, dị bản “rồi việc chuyển/đem (thánh) hỏa đi” xuất hiện trong các thủ bản Ṅa và Cha; còn thủ bản Jha thì đọc là “sau khi dâng một ngọn đèn.” Kế đó, vì lợi ích yoga và kṣema (an ổn và phúc lợi), người ta nên cung kính đến gần Đấng Tự Tại, dâng các vật cúng như chỗ ngồi, giường nằm, phương tiện đi lại, vợ, con, sạp/giường, và bình nước (kamaṇḍalu).

Verse 14

आत्मनः शुचिरेतानि परेषां न शुचिर्भवेत् भाराक्रान्तस्य गुर्विण्याः पन्था देयो गुरुष्वपि

Những phép tắc này nhằm giữ sự thanh sạch cho chính mình; chớ để chúng trở thành nguyên nhân làm người khác bị ô uế hay bất tiện. Dù là bậc thầy cũng nên nhường đường cho người đang mang vác nặng và cho phụ nữ có thai.

Verse 15

न पश्येच्चार्कमुद्यन्तन्नास्तं यान्तं न चाम्भसि नेक्षेन्नग्नां स्त्रियं कूपं शूनास्थानमघौघिनं

Không nên nhìn mặt trời lúc mọc, lúc lặn, cũng không nhìn mặt trời phản chiếu trong nước. Cũng không nên chăm chú nhìn người nữ khỏa thân, giếng, nơi hoang vắng, hay một khối tội ác/điều dữ.

Verse 16

कार्पासाथि तया भस्म नाक्रामेद् यच्च कुत्सितं अन्तःपुरं वित्तिगृहं परदौत्यं ब्रजेन्न हि

Không nên bước qua bông (karpāsa) và tro, cũng như bất cứ vật gì bị xem là ô uế. Quả thật, không nên vào nội cung/khuê phòng (antaḥpura), không nên vào nhà kho của cải/khố tàng, và cũng không nên làm sứ giả thay người khác (can dự làm môi giới trong việc của họ).

Verse 17

नारोहेद्विषमान्नावन्न वृक्षं न च पर्वतं अर्थायतनशास्त्रेषु तथैव स्यात् कुतूहली

Không nên bước lên thuyền không an toàn, cũng không nên trèo cây hay leo núi. Cũng vậy, trong các luận thư về tài vật và trị quốc, cần giữ tâm hiếu học, tra xét và phân biệt cẩn trọng.

Verse 18

लोष्टमर्दो तृणच्छेदी नखखादी विनश्यति मुखादिवादनं नेहेद् विना दीपं न रात्रिगः

Kẻ nghiền đất cục, cắt cỏ, hay cắn móng tay sẽ chuốc lấy suy vong. Cũng vậy, ở đây không nên tạo tiếng nhạc bằng miệng v.v.; và ban đêm không có đèn thì chớ đi lại.

Verse 19

नाद्वारेण विशेद्वेश्म न च वक्त्रं विरागयेत् कथाभङ्गं न कुर्वीत न च वासोविपर्ययं

Không nên vào nhà bằng cửa sau hay cửa hông; cũng không nên bày vẻ mặt khinh miệt hay khó chịu. Không nên cắt ngang mạch chuyện trò, và không nên mặc y phục trái ngược hay không đúng phép.

Verse 20

भद्रं भद्रमिति ब्रूयान्नानिष्टं कीर्तयेत् क्वचित् पालाशमासनं वर्ज्यं देवादिच्छायया व्रजेत्

Chỉ nên nói lời cát tường, thốt rằng “bhadra, bhadra” (nguyện điều lành), và không bao giờ nhắc đến điều bất tường. Nên tránh ngồi trên chỗ ngồi bằng gỗ palāśa, và không nên đi qua bóng của thần linh và các đối tượng tôn kính tương tự.

Verse 21

न मध्ये पूज्ययोर्यायात् नोच्छिष्टस्तारकादिदृक् नद्यान्नान्यां नदीं ब्रूयान्न कण्डूयेद् द्विहस्तकं

Không nên đi qua giữa hai bậc đáng tôn kính. Khi đang ở trạng thái vừa ăn xong (bất tịnh), không nên ngước nhìn sao trời v.v. Đã đến một con sông thì không nên nói về con sông khác; và không nên gãi mình bằng cả hai tay.

Verse 22

असन्तर्प्य पितॄन् देवान्नदीपारञ्च न व्रजेत् मलादिप्रक्षिपेन्नाप्सु न नग्नः स्नानमाचरेत्

Nếu chưa làm lễ cúng khiến tổ tiên (pitṛ) và chư thiên được thỏa mãn, thì không nên sang bờ xa của sông. Không được ném đồ dơ bẩn và những thứ tương tự xuống nước; và không nên tắm trong tình trạng khỏa thân.

Verse 23

परभृतो भवेन्न हि इति झ लोष्टमद्दीत्यादिः, न रात्रिग इत्य् अन्तः पाठः, गपुस्तके नास्ति देवाद्रिच्छाययेति ख , छ , ग च मलादिक्षेपयेन्नाप्सु इति ख , ट च ततः समभिगच्छेत योगक्षेमार्थमीश्वरं स्रजन्नात्मनाप्पनयेत् खरादिकरजस्त्यजेत्

Theo cách đọc “parabhṛto bhavenna hi”, người ta không nên trở thành kẻ lệ thuộc vào người khác. Các dị bản nêu “loṣṭa-mad” và những từ liên hệ; một cách đọc nội bộ khác là “na rātrigaḥ”, và trong một bản chép tay thì đoạn ấy không có. Một số truyền bản đọc “devādri-cchāyāyā” (“dưới bóng núi thiêng của chư thiên”); số khác đọc “malādi kṣepayen nāpsu” (“không ném đồ dơ bẩn xuống nước”). Sau đó, vì lợi ích an ổn và bảo toàn (yoga-kṣema), nên đến gần Đấng Tự Tại; và sau khi tự đặt vòng hoa lên mình trong nghi lễ, lại tháo ra, gạt bỏ bụi bặm và nhơ uế như bụi dính từ lừa v.v., tức là dứt bỏ sự bất tịnh.

Verse 24

हीनान्नावहसेत् गच्छेन्नादेशे नियसेच्च तैः वैद्यराजनदीहीने म्लेच्छस्त्रीबहुनायके

Không nên đi đường bằng thuyền thấp kém hay nguy hiểm; không nên đến xứ sở bất thích hợp, cũng không nên cư trú giữa những người như vậy. Nên tránh vùng không có thầy thuốc, không có vua, không có sông—và nơi bị chi phối bởi mleccha, bởi phụ nữ, hoặc bởi nhiều kẻ cầm quyền.

Verse 25

रजस्वलादिपतितैर् न भाषेत केशवं स्मरेत् नासंवृतमुखः कुर्याद्धासं जृम्भां तथा क्षुतं

Không nên trò chuyện với người đàn bà đang hành kinh và những hạng tương tự (tức người ở trạng thái bất tịnh hay sa đọa). Hãy nhớ niệm Keśava (Viṣṇu). Và không nên cười, ngáp hay hắt hơi khi miệng không được che kín.

Verse 26

प्रभोरप्यवमनं खद्गोपयेद्वचनं बुधः इन्द्रियाणां नानुकूली वेदरोधं न कारयेत्

Dẫu bậc chủ thượng có nói lời khinh miệt, người trí cũng nên che giấu, như tra kiếm vào vỏ. Không nên vì chiều theo các căn (indriya) mà gây trở ngại cho Veda, tức bổn phận và thẩm quyền Vệ-đà.

Verse 27

नोपेक्षितव्यो व्याधिः स्याद्रिपुरल्पो ऽपि भार्गव रथ्यातिगः सदाचामेत् विभृयान्नाग्निवारिणी

Hỡi Bhārgava, bệnh tật tuyệt đối không được xem nhẹ, cũng như kẻ thù dù nhỏ cũng không nên coi thường. Người đi trên đường công cộng phải luôn làm ācamana (súc rửa miệng theo nghi lễ) và nên mang theo lửa và nước như phương tiện hộ thân.

Verse 28

न हुङ्कुर्याच्छिवं पूज्यं पादं पादेन नाक्रमेत् प्रत्यक्षं वा परोक्षं वा कस्य चिन्नाप्रियं वदेत्

Không được thốt tiếng khinh miệt “huṅ” đối với Śiva, bậc đáng thờ phụng; không được dùng chân mình bước qua chân người khác; và không được nói điều làm ai khó chịu, dù trước mặt hay sau lưng họ.

Verse 29

वेदशास्त्रनरेन्द्रर्षिदेवनिन्दां विवर्जयेत् स्त्रीणामीर्षा न कर्तव्या त्रिश्वासन्तासु वर्जयेत्

Phải tuyệt đối tránh việc phỉ báng Veda và các śāstra, nhà vua, các bậc ṛṣi và chư thiên. Không nên nuôi lòng ghen tuông đối với phụ nữ; và phải tránh giao hợp/qua lại với phụ nữ đang ở trạng thái “ba hơi thở”, tức đang trong kỳ kinh nguyệt.

Verse 30

धर्मश्रुतिं देवरतिं कुर्याद्धर्मादि नित्यशः सोमस्य पूजां जन्मर्क्षे विप्रदेवादिपूजनं

Phải thường xuyên chuyên tâm nghe pháp về dharma và nuôi dưỡng lòng sùng kính đối với chư thần, hằng ngày thực hành các bổn phận bắt đầu từ dharma. Vào ngày sao sinh (janma-nakṣatra), nên thờ cúng Soma và cũng kính lễ các Bà-la-môn cùng chư thần (và các bậc đáng tôn).

Verse 31

पुर्वत्सोपि इति ङ समाचामेदिति छ स्त्रीणामिच्छेति क देवनतिमिति ग , घ , ङ , ञ , ट च वेदनतिमिति ख ,छ च भद्रं भद्रमिति ब्रूयादित्यादिः, कुर्याद्धर्मादि नित्यश इत्य् अन्तः पाठः झ पुस्तके नास्ति षष्ठीचतुर्दश्यष्टम्यामभ्यङ्गं वर्जयेत्तथा दूराद्गृहान् मूत्रविष्ठे नोत्तमैवैरमाचरेत्

Các dị bản được ghi nhận theo những bản chép tay khác nhau (như “purvatsopi”, “samācāmet”, “strīṇām icchā”, “deva-nati / veda-nati”, và “bhadraṃ bhadram iti brūyāt”); hơn nữa, cách đọc nội văn “kuryād dharmādi nityaśaḥ” không có trong bản Jha. Quy định mang tính giới luật là: phải tránh xoa bóp bằng dầu (abhyaṅga) vào ngày âm lịch thứ sáu, thứ mười bốn và thứ tám; cũng vậy, phải đặt nhà ở cách xa nước tiểu và phân; và không nên gây tranh chấp với người hiền thiện/ưu tú.