Adhyaya 34

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये पवित्रारोहणे श्रीधरनित्यपूजाकथनं नाम त्रयस्त्रिंशोध्यायः अथ चतुस्त्रिंशो ऽध्यायः होमादिविधिः अग्निर् उवाच विशेदनेन मन्त्रेण यागस्थानञ्च भूषयेत् नमो ब्रह्मण्यदेवाय श्रीधरायाव्ययात्मने

Như vậy, trong Ādi-Mahāpurāṇa, tức Agni Purāṇa, ở phần Pavitrārohaṇa (lễ an đặt sợi thiêng), kết thúc chương thứ ba mươi ba mang tên “Tường thuật về sự thờ phụng hằng ngày của Śrīdhara.” Nay bắt đầu chương thứ ba mươi bốn: “Nghi thức Homa và các pháp liên hệ.” Agni nói: “Bằng chân ngôn tẩy tịnh/rảy nước, hãy trang nghiêm và thanh tịnh hóa nơi tế lễ. ‘Kính lễ vị thần hộ trì Bà-la-môn, kính lễ Śrīdhara, Đấng có tự thể bất hoại.’”

Verse 2

ॐ क्रीमिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः ऋग्यजुःसामरूपाय शब्ददेहाय विलिख्य मण्डलं सायं यागद्रव्यादि चाहरेत्

“Oṃ, krīm”—đó là âm tiết. Theo cách đọc đã được đánh dấu trong bản văn, nên vẽ một maṇḍala cho Thần linh là thân thể của Lời (śabda-deha), mang hình thái của các Veda: Ṛg, Yajur và Sāma; và vào buổi chiều cũng nên đem đến các vật phẩm cùng những thứ cần thiết cho nghi lễ tế tự (yāga).

Verse 3

प्रक्षालितकराङ्घ्रिः सन् विन्यस्यार्घ्यकरो नरः अर्घ्यादिभिस्तु शिरः प्रोक्ष्य द्वारदेशादिकं यथा

Sau khi rửa tay và chân, người hành lễ cầm bình arghya trong tay; rồi dùng nước arghya cùng các thứ nước tịnh khác rảy lên để thanh tẩy phần đầu. Cũng theo thứ tự như vậy, hãy thanh tẩy khu vực cửa ra vào và các vị trí khác đã được quy định.

Verse 4

आरभेद् द्वारयागञ्च तोरणेशान् प्रपूजयेत् अश्वत्थोदुम्बरवटप्रक्षाः पूर्वादिगा नगाः

Khi khởi sự nghi lễ, nên cử hành việc tế bái nơi cửa (dvāra-yāga) và cung kính thờ phụng các vị thần chủ quản của toraṇa (cổng vòm nghi lễ). Các cây thiêng—Aśvattha, Udumbara, Vaṭa và Prakṣā—được phân định từ phương Đông trở đi, theo các phương vị (để an trí).

Verse 5

ऋगिन्द्रशोभनं प्रास्यां युजुर्यमसुभद्रकम् सामापश् च सुधन्वाख्यं सोमाथर्वसुहोत्रकम्

Ở phương Đông (prācī), Ṛg-veda được gọi là Indraśobhana; Yajur-veda là Yamasu-bhadraka; Sāma-veda là Sudhanvan; và Atharva-veda (cùng truyền thống Soma) là Suhotraka.

Verse 6

तोरणान्तः पताकाश् च कुमुदाद्या घटद्वयम् द्वारि द्वारि स्वनाम्नार्च्याः पूर्वे पूर्णश् च पुष्करः

Ở hai đầu của toraṇa (cổng vòm), nên treo các lá cờ patākā. Tại mỗi cửa, đặt hai bình nước nghi lễ (ghaṭa)—khởi đầu với bình mang tên Kumuda và các bình tiếp theo—mỗi bình được thờ cúng theo chính danh xưng của nó. Ở phía Đông, đặt các bình mang tên Pūrṇa và Puṣkara.

Verse 7

आनन्दनन्दनौ दक्षे वीरसेनः सुषेणकः सम्भवप्रभवौ सौम्ये द्वारपांश् चैव पूजयेत्

Ở bên phải cửa, nên thờ phụng Ānanda và Nandana; ở phía nam, thờ Vīrasena và Suṣeṇaka; ở bên trái, thờ Sambhava và Prabhava—như vậy là thờ các vị hộ môn.

Verse 8

अस्त्रजप्तपुष्पक्षेपाद्विघ्नानुत्सार्य संविशेत् भूतशुद्धिं विधायाथ विन्यस्य कृतमुद्रवः

Sau khi xua trừ chướng ngại bằng cách rải những đóa hoa đã được gia trì bằng Astra-mantra, hành giả nên bước vào. Kế đó, thực hiện bhūta-śuddhi (tịnh hóa các đại), rồi làm nyāsa đặt các thần chú lên thân, và thi hành các mudrā theo đúng pháp.

Verse 9

फट्कारान्तां शिखां जप्त्वा सर्षपान् दिक्षु निक्षिपेत् वासुदेवेन गोमूत्रं सङ्कर्षणेन गोमयम्

Sau khi tụng Śikhā-mantra kết thúc bằng tiếng cảm thán “phaṭ”, nên rải hạt cải theo các phương. Với thần chú Vāsudeva thì xức/rảy nước tiểu bò; với thần chú Saṅkarṣaṇa thì xức/rảy phân bò.

Verse 10

प्रद्युम्नेन पयस्तज्जात् दधि नारायणाद् घृतम् एकद्वित्र्यादिवाराणि घृताद्वै भागतोधिकम्

Từ Pradyumna phát sinh sữa; từ sữa ấy sinh ra sữa chua; và từ Nārāyaṇa thu được bơ tinh luyện (ghee). Nhờ khuấy/đun một lần, hai lần, ba lần, v.v., lượng thu được tăng lên theo từng phần, vượt hơn ghee thông thường.

Verse 11

घृतपात्रे तदेकत्र पञ्चगव्यमुदाहृतम् मण्डपप्रोक्षणायैकञ्चापरम्प्राशनाय च

Trong một bình đựng ghee, hãy pha chế pañcagavya (ngũ vật từ bò) chung lại. Một phần dùng để rảy tịnh hóa maṇḍapa (đàn tràng), và một phần khác dùng để nhấp/uống (như sự thọ nhận thanh tịnh).

Verse 12

आनीय दशकुम्भेषु इन्द्राद्यान् लोकपान् यजेत् पूज्याज्ञां श्रावयेत्तांश् च स्थातव्यं चाज्ञया हरेः

Sau khi đem đến và sắp đặt mười bình nước nghi lễ (kumbha), hành giả nên thờ cúng Indra và các Hộ Thế Thần (Lokapāla) khác ở trong đó. Sau lễ cúng, nên tuyên đọc cho họ mệnh lệnh (ājñā) đáng tôn kính, và họ phải an trụ theo chỉ dụ của Hari (Viṣṇu).

Verse 13

यागद्रव्यादि संरक्ष्य विकिरान् विकिरेत्ततः मूलाष्टशतसञ्जप्तान् कुशकूर्चान् हरेश् च तान्

Sau khi gìn giữ các vật phẩm tế lễ và những thứ liên hệ, hành giả nên rải các hạt vụn nghi lễ đã được bày rải. Kế đó, nên thu dọn các bó cỏ kuśa (kuśa-kūrca) đã được gia trì bằng chân ngôn gốc tụng tám trăm lần.

Verse 14

ऐशान्यां दिशि तत्रस्थं स्थाप्यं कुम्भञ्च वर्धनीं कुम्भे साङ्गं हरिं प्रार्च्य वर्धन्यामस्त्रमर्चयेत्

Ở phương Īśāna (Đông Bắc), nên đặt tại đó một bình nước nghi lễ (kumbha) và bình vẩy nước vardhanī. Sau khi thờ kính Hari (Viṣṇu) cùng các phần phụ trợ (aṅga) một cách đầy đủ trong kumbha, thì trong vardhanī nên thờ kính chân ngôn vũ khí hộ trì (astra).

Verse 15

प्रदक्षिणं यागगृहं वर्धन्याच्छिन्नधारया सिञ्चन्नयेत्ततः कुम्भं पूजयेच्च स्थिरासने

Sau khi đi nhiễu quanh nhà tế lễ (yāga-gṛha) theo chiều phải, hành giả nên rảy nước bằng dòng nước liên tục từ bình vardhanī. Rồi, ngồi vững trên một chỗ ngồi ổn định, hành giả nên thờ kính kumbha (bình nước nghi lễ/kalasha).

Verse 16

सपञ्चरत्नवस्त्राढ्यकुम्भे गन्धादिभिर्हरिम् वर्धन्यां हेमगर्भायां यजेदस्त्रञ्च वामतः

Trong kumbha được trang bị (biểu tượng) năm báu và vải, hành giả nên thờ kính Hari (Viṣṇu) bằng hương liệu và các phẩm vật cúng dường khác. Và trong bình vardhanī cát tường—bên trong có vàng—cũng nên thờ kính thần chú Vũ Khí (astra), đặt về phía trái.

Verse 17

तत्समीपे वास्तुलक्ष्मीं भूविनायकमर्चयेत् स्रपनं कल्पयेद्विष्णोः सङ्क्रान्त्यादौ तथैव च

Ở gần nơi ấy, nên thờ phụng Vāstu-Lakṣmī và Bhū-Vināyaka; đồng thời sắp đặt nghi thức srapana (tắm rửa/đổ nước tịnh) dâng lên Đức Viṣṇu—cũng như vào dịp Saṅkrānti và các thời khắc cát tường tương tự.

Verse 18

पूर्णकुम्भान् नव स्थाप्य नवकोणेषु निर्ब्रणान्

Sau khi an vị chín bình nước đầy (kalaśa), nên đặt chúng ở chín góc (của đồ hình nghi lễ), bảo đảm không tì vết và không hư hại.

Verse 19

पूर्वादिकलसेग्न्यादौ पञ्चामृतजलादिकम् दधि क्षीरं मधूष्णीदं पाद्यं स्याच्चतुरङ्गकम्

Trong nghi lễ khởi đầu bằng việc đặt các bình nghi lễ ở phương Đông và nhóm lửa thiêng (Agni), nên dâng pañcāmṛta cùng nước và các vật tương tự. Sữa chua, sữa, mật ong và nước ấm—đó là bộ pādya bốn phần (nước rửa chân).

Verse 20

पद्मश्यामाकदूर्वाश् च विष्णुपत्नी च पाद्यकम् तथाष्टाङ्गार्घ्यमाख्यातं यवगन्धफलाक्षतम्

Đối với pādya (nước rửa chân), nên thêm hoa sen (padma), hạt śyāmāka và cỏ dūrvā, cùng với viṣṇupatnī. Còn arghya tám phần được nói là gồm lúa mạch, hương liệu, trái cây và akṣata (gạo nguyên hạt, không vỡ).

Verse 21

कुशाः सिद्धार्थपुष्पानि तिला द्रव्याणि चार्हणम् लवङ्गकक्कोलयुते दद्यादाचमनीयकम्

Nên dâng cỏ kuśa, hoa siddhārtha, mè (vừng) và các vật phẩm khác xứng hợp cho sự cúng kính; và nên chuẩn bị ācamanīya (nước súc miệng/nhấp thanh tịnh) ướp hương đinh hương và kakkola.

Verse 22

स्नापयेन्मूलमन्त्रेण देवं पञ्चामृतैर् अपि शुद्धोदं मध्यकुम्भेन देवमूर्ध्नि विनिःक्षिपेत्

Nên tắm rửa thần linh bằng mūla-mantra (chân ngôn căn bản), lại dùng cả pañcāmṛta (năm thứ cam lộ). Sau đó, lấy bình nước trung tâm mà rưới nước thanh tịnh lên đỉnh đầu của thần.

Verse 23

कलशान्निःसृतं तोयं कूर्चाग्रं संस्पृशेन्नरः शुद्धोदकेन पाद्यञ्च अर्घ्यमाचमनन्ददेत्

Người hành lễ nên dùng đầu bó cỏ kuśa (kūrca) chạm vào nước đã chảy ra từ bình nghi lễ (kalaśa). Rồi với nước đã thanh tịnh, dâng pādya (nước rửa chân), arghya (lễ thủy kính dâng), và ācamanīya (nước để nhấp súc miệng).

Verse 24

परिमृज्य पटेनाङ्गं सवस्त्रं मण्डलं नयेत् तत्राभ्यर्च्याचरेद्धोमं कुण्डादौ प्राणसंयमी

Sau khi lau thân thể bằng khăn, và vẫn còn mặc y phục, hành giả nên tiến đến maṇḍala (đàn tràng). Tại đó, sau khi cử hành việc thờ phụng, người tu tự chế—nhiếp giữ prāṇa (khí mệnh)—nên thực hiện lễ homa trong hố lửa (kuṇḍa) và các thiết lập nghi lễ liên quan.

Verse 25

प्रक्षाल्य हस्तौ रेखाश् च तिस्रः पूर्वाग्रगामिनीः चार्हणा इति ख, ङ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः दूर्वाग्रमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः दक्षिणादुत्तराश् च तिस्रश् चैवओत्तराग्रगाः

Sau khi rửa hai tay, nên vạch ba đường có đầu hướng về phía đông. (Một số bản chép đọc là “với cārhaṇā”, còn bản khác đọc là “với đầu cỏ durvā”.) Cũng vậy, nên vạch ba đường từ nam lên bắc, với các đầu đường hướng về phía bắc.

Verse 26

अर्घ्योदकेन सम्प्रोक्ष्य योनिमुद्राम्प्रदर्शयेत् ध्यात्वाग्निरूपञ्चाग्निन्तु योन्यां कुण्डे क्षिपेन्नरः

Sau khi rảy nước arghya để tịnh hóa nơi chốn và pháp cụ, nên kết ấn Yoni-mudrā. Kế đó, quán tưởng hình tướng của Agni, hành giả đặt ngọn lửa vào yoni (chỗ phát sinh/giá đỡ) và đưa vào hố lửa (kuṇḍa).

Verse 27

पात्राण्यासादयेत् पश्चाद्दर्भश्रुक्श्रुवकादिभिः बाहुमात्राः परिधय इध्मव्रश् चनमेव च

Sau đó, phải an trí các khí cụ tế lễ vào đúng chỗ, cùng với cỏ darbha, muôi tế śruk, thìa dâng lễ śruva và các dụng cụ khác; lại đặt các thanh gỗ bao quanh (paridhi) mỗi thanh dài bằng một cẳng tay, cùng các que củi (idhma) và bó cành khô/que mồi (vraśa).

Verse 28

प्रणीता प्रोक्षणीपात्रमाज्यस्थाली घृतादिकम् प्रस्थद्वयं तण्डुलानां युग्मं युग्ममधोमुखम्

Bình praṇītā, bình prokṣaṇī (dùng rảy nước), chảo ājya-sthālī (đựng bơ tế) cùng bơ ghṛta và các phẩm vật liên hệ—đều phải được sắp đặt. Đối với gạo (taṇḍula) thì định lượng là hai prastha; và các bình/đồ đựng phải để thành từng đôi, mỗi đôi úp miệng xuống.

Verse 29

प्रणीताप्रोक्षणीपात्रे न्यसेत् प्रागग्रगं कुशम् अद्भिः पूर्यप्रणीतान्तु ध्यात्वा देवं प्रपूज्य च

Trong các bình praṇītā và prokṣaṇī, đặt một lá/cọng cỏ kuśa với đầu ngọn hướng về phía đông. Rồi đổ đầy nước vào bình praṇītā; kế đó quán niệm về Thần linh và cung kính phụng thờ Ngài đúng pháp.

Verse 30

प्रणीतां स्थापयेदग्रे द्रव्याणाञ्चैव मध्यतः प्रोक्षणीमद्भिः सम्पूर्य प्रार्च्य दक्षे तु विन्यसेत्

Hãy đặt bình praṇītā ở phía trước, còn các vật liệu tế lễ ở giữa. Rồi đổ đầy nước vào bình prokṣaṇī, làm lễ tôn thờ đúng nghi, và đặt nó về bên phải (phía nam).

Verse 31

चरुञ्च श्रपयेदग्नौ ब्रह्माणं दक्षिणे न्यसेत् कुशानास्तीर्य पूर्वादौ परिधीन् स्थापयेत्ततः

Hãy nấu caru (cháo tế) trong lửa; và đặt vị tư tế Brahmā ở phía nam. Sau khi trải cỏ kuśa bắt đầu từ phía đông, bấy giờ đặt các thanh gỗ bao quanh lửa (paridhi) vào đúng vị trí.

Verse 32

वैष्णवीकरणं कुर्याद् गर्भाधानादिना नरः गर्भाधानं पुंसवनं सीमन्तोन्नयनञ्जनिः

Người nam nên cử hành nghi thức thánh hiến theo Vaiṣṇava bằng các saṃskāra bắt đầu từ lúc thụ thai: garbhādhāna, puṃsavana và sīmantonnayana (nghi lễ rẽ tóc cho thai phụ).

Verse 33

नामादिसमावर्तनान्तं जुहुयादष्ट चाहुतीः पूर्णाहुतीः प्रतिकर्म श्रुचा स्रुवसुयुक्तया

Bắt đầu từ các thần chú mở đầu bằng “nāma” cho đến phần tụng kết, hãy dâng vào lửa tám lần cúng (āhuti); và trong mỗi nghi lễ cũng phải dâng pūrṇāhuti (cúng trọn), dùng muôi śruc cùng với thìa sruva.

Verse 34

कुण्डमध्ये ऋतुमतीं लक्ष्मीं सञ्चिन्त्य होमयेत् कुण्डलक्ष्मीः समाख्याता प्रकृतिस्त्रिगुणात्मका

Quán tưởng Lakṣmī—hiện diện trong dạng hữu hiệu theo thời tiết, phồn thực và cát tường—ở giữa hố lửa, rồi thực hành các lễ cúng (homa). Bà được gọi là “Kuṇḍa-Lakṣmī”, tức Prakṛti (Tự nhiên nguyên sơ) có bản thể là ba guṇa.

Verse 35

सा योनिः सर्वभूतानां विद्यामन्त्रगणस्य च विमुक्तेः कारणं वह्निः परमात्मा च मुक्तिदः

Agni là yoni—nguồn gốc của mọi loài hữu tình—và cũng là nguồn của các khoa học thánh và các tập hợp thần chú. Agni là nguyên nhân của giải thoát, là Paramātman (Ngã tối thượng), và là đấng ban sự giải thoát.

Verse 36

प्राच्यां शिरः समाख्यातं बाहू कोणे व्यवस्थितौ ईशानाग्नेयकोणे तु जङ्घे वायव्यनैरृते

Phương Đông được nói là phần đầu. Hai cánh tay được đặt ở các góc; còn ở góc Īśāna (Đông Bắc) và Āgneya (Đông Nam) là phần ống chân (jāṅghā); tại góc Vāyavya (Tây Bắc) và Nairṛta (Tây Nam) cũng được quy định cho phần chân/ống chân.

Verse 37

उदरं कुण्डमित्युक्तं योनिर्योनिर्विधीयते गुणत्रयं मेखलाः स्युर्ध्यात्वैवं समिधो दश

Kinh dạy rằng: bụng được tuyên là kuṇḍa (hố lửa tế); còn tử cung phải quán tưởng như yoni (tòa nguồn, chỗ phát sinh). Ba guṇa được quán như các dải thắt lưng (mekhalā). Quán như vậy xong, dâng mười thanh củi tế (samidh).

Verse 38

पञ्चाधिकांस्तु जुहुयात् प्रणवान्मुष्टिमुद्रया पुनराघारौ जुहुयाद्वाय्वग्न्यन्तं ततः श्रपेत्

Nên dâng các lễ rưới thêm năm lần (so với số đã định), đồng thời xướng Praṇava (Oṁ) và kết ấn Muṣṭi-mudrā (nắm tay). Kế đó lại thực hiện hai lễ Āghāra, tụng các công thức kết thúc bằng Vāyu và Agni; rồi sau đó mới nấu chín vật phẩm cúng (hay thức ăn).

Verse 39

ईशान्तं मूलमन्त्रेण आज्यभागौ तु होमयेत् उत्तरे द्वादशान्तेन दक्षिणे तेन मध्यतः

Với căn bản chân ngôn, kết thúc bằng lời xưng thỉnh Īśāna, hãy dâng hai phần bơ tinh khiết (ājya-bhāga) làm lễ hỏa cúng. Ở phía bắc của lửa, dâng theo công thức ‘dvādaśānta’; ở phía nam cũng theo chính công thức ấy; và ở giữa cũng như vậy.

Verse 40

व्याहृत्या पद्ममध्यस्थं ध्यायेद्वह्निन्तु संस्कृतम् वैष्णवं सप्तजिह्वं च सूर्यकोटिसमप्रभम्

Sau khi xướng các vyāhṛti thiêng liêng, hãy quán tưởng Hỏa đã được gia trì đang an trụ nơi trung tâm một đóa sen—mang bản tính Vaishnava, có bảy lưỡi, và rực sáng như mười triệu mặt trời.

Verse 41

चन्द्रवक्त्रञ्च सूर्याक्षं जुहुयाच्छतमष्ट च तदर्धञ्चाष्ट मूलेन अङ्गानाञ्च दशांशतः

Hãy dâng lễ hỏa cúng cho các thần linh của chân ngôn ‘Nguyệt diện’ và ‘Nhật nhãn’ đủ một trăm lẻ tám lần; rồi dâng tiếp một nửa số ấy, tức năm mươi bốn lần. Lại nữa, với căn bản chân ngôn, các lễ dâng cho những phần phụ (aṅga) được thực hiện bằng một phần mười của số chính.