Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 86

पुरा किल मुनिर्धीरो रैभ्यो नाम तपोधनः । चचार हिमवत्पार्श्वे निराहारो जितेन्द्रियः

purā kila munirdhīro raibhyo nāma tapodhanaḥ | cacāra himavatpārśve nirāhāro jitendriyaḥ

قدیم زمانے میں رَیبھْیَہ نام کا ایک ثابت قدم مُنی تھا، جو تپسیا کے دھن سے مالا مال تھا۔ وہ ہمالیہ کے پہلو میں بھوکا رہ کر، حواس کو قابو میں رکھے، گھومتا پھرتا تھا۔

purāformerly
purā:
Kāla (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootpurā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb: ‘formerly’)
kilaindeed/it is said
kila:
Nipāta (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootkila (अव्यय)
Formनिपात (particle; reportative/emphatic)
muniḥa sage
muniḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
dhīraḥsteadfast
dhīraḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootdhīra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण—muniḥ
raibhyaḥRaibhya
raibhyaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootraibhya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; ऋषि-नाम
nāmaby name
nāma:
Nāmadhāraṇa (Naming/नाम)
TypeIndeclinable
Rootnāman (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् निपात-प्रयोगः; नामनिर्देशार्थ (particle: ‘by name’)
tapodhanaḥone whose wealth is austerity
tapodhanaḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Roottapas + dhana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि-समासः—‘तपो धनं यस्य सः’
cacārawandered
cacāra:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√car (चर्, धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
himavatpārśveon the side of Himavat
himavatpārśve:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Roothimavat + pārśva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (himavataḥ pārśvam)
nirāhāraḥwithout food
nirāhāraḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootnir + āhāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपसर्गपूर्वक-निषेधार्थ विशेषण—‘आहाररहितः’
jitendriyaḥone who has conquered the senses
jitendriyaḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootjita + indriya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि-समासः—‘जितानि इन्द्रियाणि येन सः’

Brahmā (deduced; Vaiṣṇavakhaṇḍa narration style)

Scene: A lean, radiant sage Raibhya walks along a Himalayan slope, matted hair and bark-garments, eyes lowered in restraint; snow peaks and pine forests surround him; silence dominates.

R
Raibhya (sage)
H
Himavat (Himālaya)

FAQs

Austerity, fasting, and sense-control are presented as the foundations of spiritual power.

The narrative context supports the māhātmya of nearby kuṇḍas (Yoginīkuṇḍa/Urvaśīkuṇḍa), though this verse itself shifts to an illustrative legend.

No direct prescription; it describes the sage’s discipline (nirāhāra, jitendriya).