Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 75

Devanagari script

भाद्रे मासि सिते पक्षे पंचम्यां नियतव्रतः । तस्य सांवत्सरी यात्रा कर्त्तव्या विधिपूर्विका

Transliteration

bhādre māsi site pakṣe paṃcamyāṃ niyatavrataḥ | tasya sāṃvatsarī yātrā karttavyā vidhipūrvikā

Translation

ماہِ بھاد्रپد کے شُکل پکش کی پنچمی کو، جو شخص نِیَت ورت رکھتا ہو وہ سالانہ یاترا شریعتِ رسم کے مطابق ادا کرے۔

Word by Word

• भाद्रे: in (the month of) Bhādra
• भाद्रे: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: भाद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; मास-विशेषण (in Bhādra)

• मासि: in the month
• मासि: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• सिते: in the bright (fortnight)
• सिते: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: सित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; पक्ष-विशेषण (in the bright/white)

• पक्षे: in the fortnight
• पक्षे: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• पञ्चम्याम्: on the fifth (lunar day)
• पञ्चम्याम्: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पञ्चमी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• नियतव्रतः: one observing a fixed vow
• नियतव्रतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: नियत (प्रातिपदिक) + व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारयः (नियतं व्रतं यस्य)

• तस्य: of him / for him
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• सांवत्सरी: annual
• सांवत्सरी: Karta (Subject Complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सांवत्सरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; यात्रा-विशेषण (annual)

• यात्रा: pilgrimage
• यात्रा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यात्रा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• कर्तव्या: should be performed
• कर्तव्या: Kriya (Obligation/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) → कर्तव्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तव्यत्-प्रत्ययान्त (gerundive: ‘should be done’)

• विधिपूर्विका: preceded by proper procedure
• विधिपूर्विका: Karta (Subject Complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विधि (प्रातिपदिक) + पूर्वक (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुषः (विधिना पूर्विका)

Speaker

Brahmā (deduced; Vaiṣṇavakhaṇḍa narrative style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ayodhyā-kṣetra (annual yātrā)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims in white garments with water-pots and tulasī malas enter Ayodhyā at dawn on Bhādrapada śukla pañcamī, taking sankalpa before a Vaiṣṇava shrine; banners, conch, and orderly procession indicate ‘sāṃvatsarī yātrā’.

Characters & Entities

• Bhādrapada
• Śukla-pakṣa
• Pañcamī
• Yātrā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is practiced through disciplined, time-bound observances—pilgrimage aligned with sacred calendrical moments.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Ayodhyā tīrthas in this Adhyāya, especially the Vasiṣṭha-kuṇḍa circuit implied by context.

What ritualistic prescription is mentioned?

Undertake an annual yātrā on Bhādrapada śukla pañcamī, following proper ritual procedure.