Home›Skanda Purana›Vishnu Khanda›Ayodhya Mahatmya›Adhyaya 6›Shloka 161
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 161

Devanagari script

पितामहस्य वचनादिदमेवाविशत्स्वयम् । सुदिव्यं वैष्णवं तेजः संसारं स सहानुजः । ततो विष्णुतनुन्देवाः पूजयन्तः सुरोत्तमम्

Transliteration

pitāmahasya vacanādidamevāviśatsvayam | sudivyaṃ vaiṣṇavaṃ tejaḥ saṃsāraṃ sa sahānujaḥ | tato viṣṇutanundevāḥ pūjayantaḥ surottamam

Translation

پِتامہ کے فرمان سے وہ نہایت الٰہی ویشنوَی جلال خود بخود، اپنے انوج کے ساتھ، سنسار کے چکر میں وارد ہوا۔ پھر دیوتاؤں نے دیووتم کی پوجا کرتے ہوئے وشنو کے اسی ربّانی روپ کو تعظیم و نَمَسکار پیش کیا۔

Word by Word
पितामहस्यof Brahmā (the grandsire)
पितामहस्य:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्
वचनात्from the command/word
वचनात्:
Hetu/Apadana (Cause/Source/अपादान)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative/5th), एकवचनम्
इदम्this
इदम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
एवindeed/just
एव:
Emphasis
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपातः (restrictive particle)
अविशत्entered
अविशत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + विश् (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect/Past), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्
स्वयम्by himself
स्वयम्:
Karta-modifier
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्ययम् (adverb: by oneself)
सुदिव्यम्most divine
सुदिव्यम्:
Karta/Predicate qualifier
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + दिव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया/प्रथमा-समाना रूपम्, एकवचनम्; तेजः इति विशेषणम्
वैष्णवम्Vishnu’s
वैष्णवम्:
Karta/Predicate qualifier
TypeAdjective
Rootवैष्णव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया/प्रथमा-समाना रूपम्, एकवचनम्; तेजः इति विशेषणम्
तेजःsplendor/energy
तेजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
संसारम्the world/existence
संसारम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसंसार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
सहwith
सह:
Sahakari (Accompaniment marker)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसह-योगे अव्ययम् (preposition-like indeclinable: with)
अनुजःyounger brother
अनुजः:
Sahakari (Companion/सहकर्ता)
TypeNoun
Rootअनुज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
ततःthen/thereafter
ततः:
Temporal/Discourse
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय; तद्-तसिल्)
Formअव्ययम् (adverb: thereafter/from that)
विष्णुतनून्Vishnu’s forms
विष्णुतनून्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक) + तनु (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (Vishnu’s bodies/forms), स्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
पूजयन्तःworshipping
पूजयन्तः:
Karta (Agent-participle/कर्ता)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमान-कृदन्तः (present active participle), पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; देवाः इति विशेषणवत्
सुरोत्तमम्the best of the gods
सुरोत्तमम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (best among gods), पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narration within Ayodhyāmāhātmya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ayodhyā

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A column of brilliant Vaiṣṇava light descends into the human world at Ayodhyā, while Brahmā’s command is implied; devas in the sky offer flowers and worship the manifested Viṣṇu-form.

Characters & Entities
B
Brahmā
V
Viṣṇu
D
Devas

FAQs

Divine manifestation in the world is purposeful and revered even by the gods; it is a sacred descent for cosmic welfare.

Ayodhyā’s sanctity is the broader frame, presenting the divine descent that undergirds the city’s Māhātmya.

Implicit worship (pūjā) of the Lord’s form is modeled by the devas, though no detailed procedure is given.

←Previous Verse
Next Verse→