Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 12

पुनरागत्य स मुनिर्दुर्वासा गतकल्मषः । भुक्त्वा च पायसं सद्यः स जगाम निजाश्रमम्

punarāgatya sa munirdurvāsā gatakalmaṣaḥ | bhuktvā ca pāyasaṃ sadyaḥ sa jagāma nijāśramam

پھر لوٹ کر آئے ہوئے، آلودگی سے پاک درواساؔ مُنی نے پائےس تناول کیا اور فوراً اپنے آشرم کو واپس چلے گئے۔

punaragain
punar:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunar (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) — पुनः/पुनर् = again
āgatyahaving returned
āgatya:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootā√gam (धातु) + ल्यप् (Kṛdanta)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund) — ‘having come (back)’
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
muniḥsage
muniḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
durvāsāḥDurvāsā
durvāsāḥ:
Samānādhikaraṇa (Apposition/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootdurvāsas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (विशेष्य-सम्बन्धे नाम)
gata-kalmaṣaḥfreed from sin
gata-kalmaṣaḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootgata (√gam, क्त) + kalmaṣa (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कर्मधारयवत् अर्थः) — ‘गतं कल्मषं यस्य’; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम्
bhuktvāhaving eaten
bhuktvā:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√bhuj (धातु) + क्त्वा (Kṛdanta)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund) — ‘having eaten’
caand
ca:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction) — and
pāyasamrice-pudding
pāyasam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpāyasa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
sadyaḥimmediately
sadyaḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsadyaḥ (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) — immediately
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
jagāmawent
jagāma:
Kriyā (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√gam (धातु)
Formलिट् (परस्मैपद), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन — ‘went’ (perfect)
nija-āśramamto his own hermitage
nija-āśramam:
Karma (Goal as object/कर्म-गत्यर्थक)
TypeNoun
Rootnija (प्रातिपदिक) + āśrama (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास — ‘निजः आश्रमः’; पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

Narrator (Ayodhyāmāhātmya frame; Vaiṣṇavakhaṇḍa—traditionally Brahmā to Nārada)

Tirtha: Ayodhyā

Type: kshetra

Scene: Durvāsā sits briefly, accepts a bowl of pāyasa, eats with composed face; a faint dark haze lifts (symbolic kalmaṣa removal). He rises and departs immediately toward his hermitage.

D
Durvāsā

FAQs

Pure hospitality and sanctified food offerings support purification and the peaceful completion of sacred encounters.

Ayodhyā is the sacred narrative setting; the verse centers on āśrama hospitality rather than a named tīrtha.

Offering and consuming pāyasa as honored food is implied; the verse also hints at purification (gata-kalmaṣa).