Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 15

Devanagari script

सर्वयज्ञसमं स्याद्वै महापातकनाशनम् । ब्रह्मकुण्डमिति ख्यातिमितो यास्यत्यनुत्तमाम्

Transliteration

sarvayajñasamaṃ syādvai mahāpātakanāśanam | brahmakuṇḍamiti khyātimito yāsyatyanuttamām

Translation

یہ تیرتھ تمام یَجْنوں کے برابر پُنّیہ دینے والا اور مہاپاتکوں کو مٹانے والا ہوگا۔ اسی گھڑی سے یہ “برہما کنڈ” کے نام سے بے مثال شہرت پائے گا۔

Word by Word

• सर्वयज्ञसमम्: equal to all sacrifices
• सर्वयज्ञसमम्: Kartṛ-predicative (विधेयविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + यज्ञ + सम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (सर्वयज्ञैः समम् = all-sacrifices-equal)

• स्यात्: would be / should be
• स्यात्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• वै: indeed
• वै: Sambandha/Emphasis (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic particle)

• महापातकनाशनम्: destroyer of great sins
• महापातकनाशनम्: Kartā (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महापातक + नाशन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (महापातकस्य नाशनम्)

• ब्रह्मकुण्डम्: the Brahma-pool (Brahmakuṇḍa)
• ब्रह्मकुण्डम्: Karma/Apposition (कर्म/अभिधान)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्म + कुण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (ब्रह्मणः कुण्डम्)

• इति: thus / as
• इति: Quotation marker (इत्यर्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण/इत्यर्थक अव्यय (quotative particle)

• ख्यातिम्: fame, renown
• ख्यातिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ख्याति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

• इतः: from here
• इतः: Apādāna (source/अपादान)
• Type: Indeclinable
• Root: इतस् (अव्यय)
• Form: अव्यय; अपादानार्थक/देशवाचक (from here)

• यास्यति: will attain/go to
• यास्यति: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• अनुत्तमाम्: unsurpassed, supreme
• अनुत्तमाम्: Karma-viśeṣaṇa (object-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अनुत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेषणम् (ख्यातिम्)

Speaker

Brahmā (implied from subsequent narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Brahmakuṇḍa

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: A divine proclamation scene: the pond is ritually marked and named ‘Brahmakuṇḍa’; sages and gods witness; a radiant inscription-like aura hovers above the water, signifying its new fame and power to destroy great sins.

Characters & Entities

• Brahmā
• Brahmakuṇḍa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Holy places (tīrthas) can confer yajña-like merit and purify even grave sins when approached with faith and dharmic intent.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Brahmakuṇḍa in Ayodhyā, celebrated as a supremely meritorious sacred pond.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is stated here; the verse declares the tīrtha’s power and its naming as Brahmakuṇḍa.