Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 11

Devanagari script

सर्वे संक्षेपतः कृत्वा ब्रह्माण्डं सचरा चरम् । भिन्ना देवास्त्रयो जाताः सत्यलोकव्यवस्थिताः

Transliteration

sarve saṃkṣepataḥ kṛtvā brahmāṇḍaṃ sacarā caram | bhinnā devāstrayo jātāḥ satyalokavyavasthitāḥ

Translation

اس نے برہمانڈ کو—چر و اَچر سب سمیت—مختصر کر کے یکجا کیا۔ تب تین دیوتا جدا جدا ہو کر پیدا ہوئے اور ستیہ لوک میں قائم ہوئے۔

Word by Word

• सर्वे: all (of them)
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (m. nom. pl.)

• संक्षेपतः: briefly, in summary
• संक्षेपतः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: संक्षेप (प्रातिपदिक) + तस् (अव्यय-प्रत्यय)
• Form: तसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (adverb: in brief/briefly)

• कृत्वा: having made/done
• कृत्वा: Purvakāla-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) + त्वा (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive); पूर्वक्रिया

• ब्रह्माण्डम्: cosmic egg, universe
• ब्रह्माण्डम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् + अण्ड (प्रातिपदिक-समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (ब्रह्मणः अण्डम्)

• सचरम्: with the moving (beings)
• सचरम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स + चर (प्रातिपदिक-समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण; उपपद-तत्पुरुष (चर सहितम्)

• अचरम्: and the non-moving (beings)
• अचरम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ + चर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (n. acc. sg.)

• भिन्नाः: separated
• भिन्नाः: Karta-predicative (Predicate/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: भिद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (m. nom. pl.)

• देवाः: gods
• देवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (m. nom. pl.)

• त्रयः: three
• त्रयः: Samānādhikaraṇa (Apposition/समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: त्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; संख्यावाचक

• जाताः: were born, arose
• जाताः: Kriya (Predicate/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: जन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विधेय (m. nom. pl.)

• सत्यलोकव्यवस्थिताः: situated in Satyaloka
• सत्यलोकव्यवस्थिताः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सत्यलोक + व्यवस्थित (वि-अव-स्था धातु से क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त विशेषण; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—सप्तमी-तत्पुरुष (सत्यलोके व्यवस्थिताः = situated in Satyaloka)

Speaker

Sārasvata

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra (Prabhāsa region)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The cosmic egg is shown being ‘compacted’ into coherent form; from it emerge Brahmā, Viṣṇu, and Rudra as three radiant figures, then seated/established in Satyaloka amid sages and luminous architecture.

Characters & Entities

• Brahmāṇḍa
• Satyaloka
• The three gods (Trimūrti)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Cosmic order re-emerges in stages: unity condenses into a structured universe, and divine functions appear distinctly to sustain dharma.

Which specific holy site (Tīrtha) is glorified here?

The verse is cosmological; the tīrtha framework remains Vastrāpatha-kṣetra in the surrounding māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.