Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 27

अतपत्स तपो रौद्रं शीर्णपर्णांबुभक्षकः । यतः समभवद्दीप्त्या सर्वाह्लादकरः शशी

atapatsa tapo raudraṃ śīrṇaparṇāṃbubhakṣakaḥ | yataḥ samabhavaddīptyā sarvāhlādakaraḥ śaśī

اس نے سخت ریاضت کی، گرے ہوئے پتّوں اور پانی پر گزارا کیا۔ اسی تپسیا کے اثر سے چاند پھر درخشاں ہوگیا اور سب کے لیے مسرت بخش بنا۔

अतपत्performed austerity
अतपत्:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootतप् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; धातु: तप् (‘to do austerity/heat’)
सःhe
सः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
तपःausterity
तपः:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
रौद्रम्fierce
रौद्रम्:
विशेषण (Qualifier of तपः)
TypeAdjective
Rootरौद्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
शीर्णपर्णाम्बुभक्षकःone who subsisted on withered leaves and water
शीर्णपर्णाम्बुभक्षकः:
कर्ता (Subject apposition)
TypeNoun
Rootशीर्ण + पर्ण + अम्बु + भक्षक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समास: बहुपद-तत्पुरुष (‘शीर्णपर्णम् अम्बु च भक्ष्यं यस्य/यः भक्षयति’)
यतःwhereupon/from which
यतः:
हेतु/सम्बन्ध (Causal/relative link)
TypeIndeclinable
Rootयतस् (अव्यय)
Formअव्यय; सम्बन्धबोधक (relative adverb: ‘from which/whereupon/because’)
समभवत्became/arose
समभवत्:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; उपसर्ग: सम् + अभि; (‘came to be’)
दीप्त्याby (his) radiance
दीप्त्या:
करण (Instrument/means)
TypeNoun
Rootदीप्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
सर्वाह्लादकरःdelighting all
सर्वाह्लादकरः:
विशेषण (Qualifier of शशी)
TypeAdjective
Rootसर्व + आह्लाद + कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समास: तत्पुरुष (‘सर्वेषाम् आह्लादं करोति’)
शशीthe moon
शशी:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootशशिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Narrative context (speaker not explicit in this verse; within Prabhāsakṣetramāhātmya discourse)

Tirtha: Prabhāsa (as tapas-siddhi kṣetra)

Type: kshetra

Listener: Devī (Pārvatī)

Scene: Candra, now an ascetic, performs fierce Rudra-like austerity, subsisting on fallen leaves and water; gradually his halo brightens until he shines fully again, bathing the world in cool delight.

Ś
Śaśī/Candra
T
Tapas

FAQs

Tapas joined to sacred place and devotion yields purification and renewal, turning suffering into universal benefit.

The broader Prabhāsa-kṣetra narrative context, where Candra’s austerities bear fruit.

Tapas (austerity), specifically subsisting on fallen leaves and water, alongside the implied continued worship.