Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 15

Devanagari script

इदं त्वया स्थापितं यल्लिंगं परमशोभनम् । धरित्रीनाम्ना विख्यातं लोके ख्यातिं गमिष्यति

Transliteration

idaṃ tvayā sthāpitaṃ yalliṃgaṃ paramaśobhanam | dharitrīnāmnā vikhyātaṃ loke khyātiṃ gamiṣyati

Translation

یہ نہایت درخشاں لِنگم جو تم نے قائم کیا ہے، دنیا میں ‘دھرتری’ کے نام سے مشہور ہو کر بڑی شہرت پائے گا۔

Word by Word

• इदम्: this
• इदम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — here: nominative singular (subject)

• त्वया: by you
• त्वया: Kartr (Agent in passive/कर्तृ)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, तृतीया (3rd), एकवचन — instrumental singular

• स्थापितम्: established, set up
• स्थापितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्था (धातु)
• Form: णिच्-प्रयोग (स्थापयति) का क्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन — agreeing with इदम्/लिङ्गम्

• यत्: which
• यत्: Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — relative pronoun; referring to लिङ्गम्

• लिङ्गम्: liṅga
• लिङ्गम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — here: nominative singular (apposition to इदम्)

• परमशोभनम्: supremely beautiful
• परमशोभनम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम + शोभन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — agreeing with लिङ्गम्; विशेषण

• धरित्रीनाम्ना: by the name ‘Dharitrī’
• धरित्रीनाम्ना: Karana (Instrument/Means/करण)
• Type: Noun
• Root: धरित्री + नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (नामन्), तृतीया (3rd), एकवचन — instrumental singular; अर्थः "धरित्री-नाम्ना" = "by the name (of) Dharitrī"

• विख्यातम्: renowned, well-known
• विख्यातम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि + ख्या (धातु)
• Form: क्त (past passive participle) used adjectivally; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन — agreeing with लिङ्गम्/इदम्

• लोके: in the world
• लोके: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन — locative singular

• ख्यातिम्: fame
• ख्यातिम्: Gati-Karma (Goal/गत्यर्थकर्म)
• Type: Noun
• Root: ख्याति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन — accusative singular

• गमिष्यति: will attain
• गमिष्यति: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लृट् (Future), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद — "will go/attain"

Speaker

Śiva (Rudra)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharitrī-liṅga (within Prabhāsa-kṣetra)

Type: temple

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis (frame audience)

Visual Art Cues

Scene: Devī completes the installation of a brilliant, jewel-like liṅga; priests/sages pour consecration waters; the liṅga shines with an aura, and a divine voice proclaims its name ‘Dharitrī’.

Characters & Entities

• Dharitrī-liṅga
• Dharitrī (Earth goddess)
• Śiva (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional acts performed in a great kṣetra become enduring sacred landmarks that guide future generations.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, specifically the Śiva-liṅga that will be famed as the Dharitrī-liṅga.

What ritualistic prescription is mentioned?

Liṅga-sthāpana (installation) is referenced as the founding sacred act behind the site’s fame.