Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 9

Devanagari script

जप्त्वा तु त्र्यंबकं मंत्रं यतः सिद्धिमवाप सः । दिव्याष्टगुणमैश्वर्यं तेनासौ त्र्यंबकेश्वरः

Transliteration

japtvā tu tryaṃbakaṃ maṃtraṃ yataḥ siddhimavāpa saḥ | divyāṣṭaguṇamaiśvaryaṃ tenāsau tryaṃbakeśvaraḥ

Translation

تریمبک منتر کا جپ کر کے جس سے اس نے کامیابی پائی، اس نے آٹھ اوصاف سے آراستہ الٰہی اقتدار حاصل کیا؛ اسی لیے وہ (لِنگ) ‘تریمبکیشور’ کہلاتا ہے۔

Word by Word

• जप्त्वा: having recited
• जप्त्वा: Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: जप् (धातु) + क्त्वा → जप्त्वा
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund): कृत्वा-र्थे

• तु: indeed, then
• तु: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/अन्वयार्थक-निपात (particle: but/indeed)

• त्र्यंबकम्: Tryambaka (Śiva)
• त्र्यंबकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: त्र्यंबक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया (2nd), एकवचन

• मंत्रम्: mantra
• मंत्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया (2nd), एकवचन

• यतः: from which, whereby
• यतः: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: यतः (अव्यय)
• Form: हेतुवाचक-अव्यय (relative adverb: from which/whereby; hence)

• सिद्धिम्: success, attainment
• सिद्धिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया (2nd), एकवचन

• अवाप: obtained
• अवाप: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अव-आप् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), एकवचन

• दिव्य: divine
• दिव्य: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दिव्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, समासपूर्वपदत्वेन अव्यक्तविभक्तिकम् (stem-form)

• अष्ट: eight
• अष्ट: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अष्टन् (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: समासपूर्वपदत्वेन अव्यक्तविभक्तिकम् (numeral stem)

• गुण: quality, attribute
• गुण: Upapada (compound member/समासाङ्ग)
• Type: Noun
• Root: गुण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, समासपूर्वपदत्वेन अव्यक्तविभक्तिकम् (stem-form)

• ऐश्वर्यम्: sovereign power
• ऐश्वर्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ऐश्वर्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुषः/कर्मधारय-प्रायः: दिव्य-अष्ट-गुण-युक्तम् ऐश्वर्यम्

• तेन: by that, therefore
• तेन: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्गे, तृतीया (3rd), एकवचन

• असौ: that person, he
• असौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: असद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), एकवचन

• त्र्यंबकेश्वरः: Tryambakeśvara (name/title)
• त्र्यंबकेश्वरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: त्र्यंबक (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (proper name)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Tryambakeśvara (Prabhāsa)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: A yogic devotee performs Tryambaka mantra japa before the liṅga; eightfold divine excellences radiate as symbolic emblems around him, explaining why the liṅga is called Tryambakeśvara.

Characters & Entities

• Tryambaka mantra
• Tryambakeśvara
• Aṣṭa-guṇa aiśvarya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Mantra-japa performed with faith and method ripens into siddhi; sacred places preserve that power as living testimony.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Tryambakeśvara in Prabhāsa-kṣetra, tied to the siddhi of the Tryambaka mantra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Recitation (japa) of the Tryambaka mantra is presented as the means leading to siddhi and divine aiśvarya.