Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 61

Devanagari script

ब्रह्मघ्नाश्च कृतघ्नाश्च ये चान्ये गुरुतल्पगाः । महापातकिनश्चापि ते यान्ति परमां गतिम्

Transliteration

brahmaghnāśca kṛtaghnāśca ye cānye gurutalpagāḥ | mahāpātakinaścāpi te yānti paramāṃ gatim

Translation

برہمن کے قاتل، ناشکرے، اور دوسرے جو گُرو کے بستر کی حرمت توڑتے ہیں—ایسے مہاپاتکی بھی اعلیٰ ترین منزل کو پا لیتے ہیں۔

Word by Word

• ब्रह्मघ्नाः: slayers of a brāhmaṇa
• ब्रह्मघ्नाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् + घ्न (प्रातिपदिक)
• Form: उपपद-तत्पुरुष (ब्रह्मणः घ्नः = ब्रह्महन्ता); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha/Connector
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• कृतघ्नाः: ungrateful (benefit-slayer)
• कृतघ्नाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कृत + घ्न (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष (कृतं उपकारं हन्ति इति); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha/Connector
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• ये: who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha/Connector
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• अन्ये: others
• अन्ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘ये’ इत्यस्य विशेषणम्

• गुरुतल्पगाः: those who violate the teacher’s bed (grave offenders)
• गुरुतल्पगाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गुरु + तल्प + ग (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष (गुरोः तल्पं गच्छन्ति इति); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• महापातकिनः: great sinners
• महापातकिनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महा + पातकिन् (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय (महान्तः पातकिनः); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha/Connector
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• अपि: also/even
• अपि: Discourse particle
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय, समुच्चय/अप्यर्थ (particle: also/even)

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• यान्ति: go/attain
• यान्ति: Kriya (Action)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लट्-लकार, परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, बहुवचन

• परमाम्: supreme
• परमाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘गतिम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• गतिम्: state/goal
• गतिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Śiva (Īśvara)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: A stark contrast tableau: figures labeled by symbolic acts (broken sacred thread for brahmahatyā, overturned offering bowl for kṛtaghna, shadowed bed motif for gurutalpagamana) stand at the tīrtha edge; a radiant path rises upward signifying ‘paramā gati’.

Characters & Entities

• Prabhāsa-kṣetra
• Mahāpātaka

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The verse magnifies the tīrtha’s redemptive potency: even mahāpātakas are said to be overcome in the sanctity of Prabhāsa.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, implicitly as the locus where such sinners attain the supreme end.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific act is mentioned in the verse; it states the result (paramā gati) attributed to the place.