Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 31

Devanagari script

सहस्रचरणं देवं सहस्राक्षं महाप्रभम् । सहस्रशिरसं वेदा यमाहुर्वै युगेयुगे

Transliteration

sahasracaraṇaṃ devaṃ sahasrākṣaṃ mahāprabham | sahasraśirasaṃ vedā yamāhurvai yugeyuge

Translation

وہ ہزار قدموں والا، ہزار آنکھوں والا، عظیم جلال والا دیوتا—جسے وید ہر یُگ میں ہزار سروں والا ایک ہی پرم تत्त्व کہہ کر بیان کرتے ہیں۔

Word by Word

• सहस्रचरणम्: having a thousand feet
• सहस्रचरणम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सहस्र-चरण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; द्विगु/तत्पुरुष-भावः (सहस्रं चरणानि यस्य) विशेषणम् (देवम्)

• देवम्: the god
• देवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• सहस्राक्षम्: having a thousand eyes
• सहस्राक्षम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सहस्र-अक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; द्विगु/तत्पुरुष-भावः (सहस्रम् अक्षाणि यस्य) विशेषणम् (देवम्)

• महाप्रभम्: of great splendor
• महाप्रभम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महा-प्रभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (महान् प्रभः/प्रभावः यस्य) विशेषणम् (देवम्)

• सहस्रशिरसम्: having a thousand heads
• सहस्रशिरसम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सहस्र-शिरस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; द्विगु/तत्पुरुष-भावः (सहस्रं शिरांसि यस्य) विशेषणम् (यम्)

• वेदाः: the Vedas
• वेदाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वेद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (Plural)

• यम्: whom
• यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• आहुः: declare, call
• आहुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अह् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथम-पुरुष, बहुवचन, परस्मैपद

• वै: indeed
• वै: Sambandha/Emphasis (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्यय; निश्चयार्थक-निपात (emphatic particle)

• युगे: in an age
• युगे: Adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: युग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• युगे: in every age
• युगे: Adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: युग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; पुनरुक्ति (iteration)

Speaker

Unspecified (continuation of the inquiry/praise sequence)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Sages/pilgrims (implied)

Visual Art Cues

Scene: A cosmic Viṣṇu/Puruṣa form fills the sky above Prabhāsa—countless eyes and feet suggested through patterned motifs; below, the seashore and pilgrims appear tiny, emphasizing all-pervasion.

Characters & Entities

• Vedas
• Cosmic Puruṣa/Hari (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Supreme is the cosmic Puruṣa praised by the Vedas; tying such praise to Prabhāsa heightens the tīrtha’s spiritual stature.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, by contextual association within its māhātmya chapter.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; this is a Vedic-style stuti (praise).