Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

Devanagari script

यो वेदसंघैरृषिभिः पुराणैर्वेदोक्तयोगैरपि इज्यमानः । तं देवदेवं शरणं व्रजामि सोमेश्वरं पापविनाशहेतुम्

Transliteration

yo vedasaṃghairṛṣibhiḥ purāṇairvedoktayogairapi ijyamānaḥ | taṃ devadevaṃ śaraṇaṃ vrajāmi someśvaraṃ pāpavināśahetum

Translation

جو ویدوں کے گروہوں، رشیوں، پرانوں اور وید میں بتائے گئے یوگ کے طریقوں سے بھی پوجا جاتا ہے—اُسی دیوتاؤں کے دیوتا کی میں پناہ لیتا/لیتی ہوں: سومیشور، گناہوں کے مٹانے کا سبب۔

Word by Word

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)

• वेदसंघैः: by groups of Vedas (i.e., Vedic collections)
• वेदसंघैः: Karana/Agent-group (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: वेद (प्रातिपदिक) + संघ (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (वेदानां संघैः); पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन

• ऋषिभिः: by sages
• ऋषिभिः: Karana/Agent (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन

• पुराणैः: by Purāṇas
• पुराणैः: Karana/Agent (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पुराण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन

• वेदोक्तयोगैः: by yogas prescribed in the Veda
• वेदोक्तयोगैः: Karana (Means/करण)
• Type: Noun
• Root: वेदोक्त (प्रातिपदिक) + योग (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (वेदेन उक्तैः योगैः); पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन

• अपि: also/even
• अपि: Sambandha/Emphasis particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/अप्यर्थ (particle: also/even)

• इज्यमानः: being worshipped
• इज्यमानः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यज् (धातु) + यमान (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकाले कर्मणि शानच्/यमान-प्रत्ययान्त कृदन्त (present passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तम्: him
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; सर्वनाम

• देवदेवम्: God of gods
• देवदेवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (देवानां देवम्); पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• शरणम्: refuge
• शरणम्: Gati/Karma (Goal-object/गति-कर्म)
• Type: Noun
• Root: शरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; गत्यर्थे द्वितीया (as goal)

• व्रजामि: I go; I take (refuge)
• व्रजामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: व्रज् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद

• सोमेश्वरम्: Someśvara
• सोमेश्वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (सोमस्य ईश्वरः); पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• पापविनाशहेतुम्: the cause of destruction of sins
• पापविनाशहेतुम्: Karma (Apposition/object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक) + विनाश (प्रातिपदिक) + हेतु (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (पापस्य विनाशस्य हेतुम्); पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

Speaker

Devī (Pārvatī)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Somēśvara (Somnātha)

Type: temple

Skanda Dialogue

Listener: Somēśvara/Īśvara (Śiva)

Visual Art Cues

Scene: Devī’s hymn-like declaration: Somēśvara as the focal deity, surrounded symbolically by Vedas (personified), ṛṣis, and yogins offering worship; the liṅga/Śiva presence radiates calm authority.

Characters & Entities

• Somēśvara
• Veda
• Ṛṣi
• Purāṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śaraṇāgati (taking refuge) in Somēśvara unites Vedic, yogic, and Purāṇic paths, and is praised as a means to pāpa-vināśa.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra through the invocation of Somēśvara as the sin-destroying deity of the place.

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse highlights worship (ijyā) through Vedic-yoga disciplines and praises; it does not specify a particular vrata, dāna, or snāna.