Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

Devanagari script

इति लब्धवरो दैत्यः संतापयति भूतलम् । युगानां कोटिमेकां तु सदेवासुरमानुषम्

Transliteration

iti labdhavaro daityaḥ saṃtāpayati bhūtalam | yugānāṃ koṭimekāṃ tu sadevāsuramānuṣam

Translation

یوں برکتِ ور پا کر اُس دیو نے زمین کو عذاب میں مبتلا رکھا؛ یُگوں کے ایک کروڑ عرصے تک، دیوتاؤں، اسوروں اور انسانوں سب کو یکساں ستاتا رہا۔

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)

• लब्धवरः: having obtained a boon
• लब्धवरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: लब्धवर (प्रातिपदिक; लब्ध (√लभ् + क्त) + वर)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्तान्त-विशेषण (having obtained)

• दैत्यः: the demon
• दैत्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दैत्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• संतापयति: torments
• संतापयति: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √तप् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; णिच्-प्रत्यय (causative)

• भूतलम्: the earth
• भूतलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भूतल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• युगानाम्: of yugas / for yugas
• युगानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; परिमाण/अवधि-सम्बन्ध (duration)

• कोटिम्: a crore
• कोटिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कोटि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; परिमाण (measure)

• एकाम्: one
• एकाम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण (कोटिम् इति)

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/अन्वयार्थक-अव्यय (particle)

• सदेवासुरमानुषम्: together with gods, demons, and humans
• सदेवासुरमानुषम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सदेवासुरमानुष (प्रातिपदिक; स + देव + असुर + मानुष)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समाहार-द्वन्द्व (collective) विशेषण (भूतलम् इति)

Speaker

Śiva (Īśvara)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (addressed in the next verse as 'devi')

Visual Art Cues

Scene: A boon-swollen daitya casts a shadow over the earth; cities and forests smolder; devas, asuras, and humans appear equally afflicted, conveying yuga-long torment.

Characters & Entities

• Meghavāhana
• Devas
• Asuras
• Humans
• Earth (Bhūtala)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Unchecked adharma becomes universal suffering; Purāṇic narratives emphasize that cosmic order responds when oppression ripens.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra indirectly, as the māhātmya frames these events to explain the sanctity of nearby shrines and tīrthas.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it describes the asura’s long oppression as narrative background.