Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 34

Devanagari script

तत्प्रभृत्येव देवस्य दैत्यसूदननाम तत् । एतन्माहात्म्यमतुलं कथितं तव सुन्दरि । दैत्यसूदनदेवस्य महाभाग्यं महोदयम्

Transliteration

tatprabhṛtyeva devasya daityasūdananāma tat | etanmāhātmyamatulaṃ kathitaṃ tava sundari | daityasūdanadevasya mahābhāgyaṃ mahodayam

Translation

اسی وقت سے وہ دیوتا 'دیتیا سودن' کے نام سے مشہور ہوا۔ اے حسینہ، میں نے تمہیں بھگوان دیتیا سودن کی یہ بے مثال عظمت بیان کی ہے۔

Word by Word

• तत्: from that
• तत्: Sambandha (Correlative/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् प्रयोग (correlative ‘from that’)—समासपूर्वपद

• प्रभृति: onward
• प्रभृति: Kāla (Temporal adverb/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रभृति (अव्यय)
• Form: अव्यय; आरम्भकालवाचक (from then onward)

• एव: indeed
• एव: Nipāta (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण (emphatic particle)

• देवस्य: of the god
• देवस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति, एकवचन (genitive)

• दैत्यसूदननाम: the name ‘Daityasūdana’
• दैत्यसूदननाम: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दैत्य (प्रातिपदिक) + सूदन (प्रातिपदिक) + नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष: ‘दैत्यसूदनस्य नाम’ (the name ‘Daityasūdana’)

• तत्: that
• तत्: Samānādhikaraṇa (Apposition/समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन (here: prathama agreeing with ‘नाम’)

• एतत्: this
• एतत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन (here: prathama as subject with ‘कथितम्’)

• माहात्म्यम्: greatness, sacred glory
• माहात्म्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन (with एतत्)

• अतुलम्: incomparable
• अतुलम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अतुल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; माहात्म्य-विशेषण

• कथितम्: has been narrated
• कथितम्: Kriyā (Predicate—passive/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कथ् (धातु)
• Form: क्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (has been told)

• तव: to you/for you
• तव: Sampradāna (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी विभक्ति, एकवचन (genitive)

• सुन्दरि: O beautiful one
• सुन्दरि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सुन्दरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन विभक्ति, एकवचन (vocative)

• दैत्यसूदनदेवस्य: of the god Daityasūdana
• दैत्यसूदनदेवस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: दैत्य (प्रातिपदिक) + सूदन (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष: ‘दैत्यसूदनः देवः’ (the god Daityasūdana) → genitive

• महाभाग्यम्: great fortune
• महाभाग्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महā (उपसर्गवत्/पूर्वपद) + भाग्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय: ‘महच्च तत् भाग्यम्’

• महोदयम्: great prosperity
• महोदयम्: Samānādhikaraṇa (Apposition/समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महā (पूर्वपद) + उदय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय: ‘महान् उदयः’ (great rise/prosperity)

Speaker

Narrator addressing a Goddess/Divine Lady (Devi) (deduced from vocatives: devi, sundari)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Daityasūdana (Prabhāsa)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: सुन्दरि (addressed female listener)

Visual Art Cues

Scene: A storyteller concludes the sacred account, pointing to the deity; the name ‘Daityasūdana’ is celebrated as devotees offer flowers and lamps in Prabhāsa.

Characters & Entities

• Daityasūdana (Viṣṇu)
• Devī (listener, implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine names arise from divine deeds; remembering Daityasūdana celebrates the Lord’s role as remover of adharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Daityasūdana’s sanctity is tied to Prabhāsa-kṣetra, where the Māhātmya is being proclaimed.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the verse concludes a Māhātmya section by praising the deity’s greatness and auspiciousness.