Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 30

Devanagari script

एवमुक्त्वाथ तैः सार्द्धमा जगाम जनार्द्दनः । दानवान्घातयामास स चक्रेण पृथक्पृथक्

Transliteration

evamuktvātha taiḥ sārddhamā jagāma janārddanaḥ | dānavānghātayāmāsa sa cakreṇa pṛthakpṛthak

Translation

یوں کہہ کر جناردن اُن کے ساتھ روانہ ہوئے، اور اپنے چکر سے دانَووں کو ایک ایک کر کے جدا جدا قتل کرنے لگے۔

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (indeclinable adverb: ‘thus’)

• उक्त्वा: having said
• उक्त्वा: Kriyā (Absolutive/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु) + क्त्वा (क्त्वान्त कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having said)

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (particle: then/now)

• तैः: with them
• तैः: Sahakāraka (Instrument of accompaniment/सह)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; तृतीया विभक्ति (करण), बहुवचन (Instrumental plural: ‘by/with them’)

• सार्धम्: together with
• सार्धम्: Saha (Accompaniment/सह)
• Type: Indeclinable
• Root: सार्धम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; सहार्थक (indeclinable: together/with)

• आ: (preverb)
• आ: Upasarga (Preverb/उपसर्ग)
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)
• Form: उपसर्ग/अव्यय; क्रियायोगे (prefix/particle intensifying/marking motion)

• जगाम: went
• जगाम: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लिट् (परस्मैपद) / परोक्षभूत (Perfect); प्रथमपुरुष, एकवचन

• जनार्द्दनः: Janārdana (Viṣṇu)
• जनार्द्दनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जनार्द्दन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन

• दानवान्: the Dānavas (demons)
• दानवान्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दानव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, बहुवचन (sandhi-resolved from दानवान् = दानवान्/दानवान् < दानवान्?; intended: दानवान् = दानवान् (acc. pl. दानवान्))

• घातयामास: slew
• घातयामास: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: हन् (धातु) + णिच् (causative)
• Form: लिट् (परस्मैपद) / परोक्षभूत; प्रथमपुरुष, एकवचन; णिजन्त (causative) ‘caused to be slain/ slew’

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन

• चक्रेण: with the discus
• चक्रेण: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: चक्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; तृतीया विभक्ति, एकवचन (instrumental)

• पृथक्: separately
• पृथक्: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पृथक् (अव्यय)
• Form: अव्यय; पृथगर्थक क्रियाविशेषण (separately)

• पृथक्: each one separately
• पृथक्: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पृथक् (अव्यय)
• Form: अव्यय; पुनरुक्ति-बल (reduplication for emphasis)

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narration within Prabhāsakṣetramāhātmya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (approaching narrative culmination)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (contextual) and the Purāṇic audience

Visual Art Cues

Scene: Janārdana advances with the gods and slays the Dānavas individually with the spinning Sudarśana discus.

Characters & Entities

• Janārdana (Viṣṇu)
• Dānavas
• Cakra (Sudarśana)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine power acts decisively against adharma; the Lord’s protection is not merely promised but enacted.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, where the Daityasūdana fame is grounded through this victory narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse is narrative, highlighting the Lord’s cakra as the instrument of dharma.