Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

Devanagari script

एवं देवि तवाख्यातं माहात्म्यं वह्निदैवतम् । श्रुतं पापहरं नृणां सर्वकामफलप्रदम्

Transliteration

evaṃ devi tavākhyātaṃ māhātmyaṃ vahnidaivatam | śrutaṃ pāpaharaṃ nṛṇāṃ sarvakāmaphalapradam

Translation

اے دیوی! اس طرح تم سے آگ کے دیوتا (وَہنِی دَیوت) کی مہاتمیہ بیان کی گئی۔ اسے سننے سے لوگوں کے گناہ دور ہوتے ہیں اور ہر مطلوبہ مراد کا پھل ملتا ہے۔

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (thus)

• देवि: O Goddess
• देवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/vocative), एकवचन

• तव: to you / your
• तव: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन

• आख्यातम्: has been narrated
• आख्यातम्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + ख्या (धातु) → आख्यात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘told/declared’

• माहात्म्यम्: the greatness (mahatmya)
• माहात्म्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• वह्निदैवतम्: having Fire as the deity / pertaining to Agni
• वह्निदैवतम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वह्नि + दैवत (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (वह्नेः दैवतं यस्य/वह्निदैवतं), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (माहात्म्यम्)

• श्रुतम्: heard
• श्रुतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु) → श्रुत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘heard’

• पापहरम्: sin-removing
• पापहरम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पाप + हर (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (पापं हरति), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (श्रुतम्/माहात्म्यम्)

• नृणाम्: of men/people
• नृणाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: नृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन

• सर्वकामफलप्रदम्: granting the fruits of all desires
• सर्वकामफलप्रदम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + काम + फल + प्रद (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (सर्वेषां कामानां फलप्रदं), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (माहात्म्यम्)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vahnidaivata/Vaiśvānareśvara at Prabhāsa

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: A sage narrates the Vahnidaivata-mahātmya to Devī; listeners sit in a sanctified grove near Prabhāsa, with a subtle fire-altar motif and manuscript/palm-leaf text present.

Characters & Entities

• Devī
• Vahnidaivata
• Vaiśvānareśvara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śravaṇa (devout listening) to a tīrtha’s māhātmya is itself a purifying practice that yields auspicious results.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra, specifically the glory connected with Vaiśvānareśvara/Vahnidaivata.

What ritualistic prescription is mentioned?

Hearing (śravaṇa) the māhātmya as a meritorious act; the verse emphasizes its phala.