Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 9

पुरा द्वापरसंधौ च प्रविष्टे तु कलौ युगे । नारदस्तु समागत्य क्षेत्रं प्राभासिकं शुभम् । संचकार तपश्चोग्रं तत्र लिंगसमीपतः

purā dvāparasaṃdhau ca praviṣṭe tu kalau yuge | nāradastu samāgatya kṣetraṃ prābhāsikaṃ śubham | saṃcakāra tapaścograṃ tatra liṃgasamīpataḥ

قدیم زمانے میں، دوَاپر کے سنگم پر جب کَلی یُگ کا آغاز ہو چکا تھا، نارَد مُنی آئے اور مبارک پرابھاسک شیترا میں، اسی لِنگ کے قریب، سخت تپسیا کرنے لگے۔

पुराformerly, once
पुरा:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb: formerly/once)
द्वापर-संधौat the Dvāpara junction
द्वापर-संधौ:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootद्वापर (प्रातिपदिक) + संधि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; द्वापरस्य संधौ = at the junction of Dvāpara
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction: and)
प्रविष्टेwhen (it) had entered
प्रविष्टे:
Adhikarana (Locative absolute/सप्तमी-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootप्र-विश् (धातु) → प्रविष्ट (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; locative absolute with युगे
तुindeed, then
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अनुवादक-अव्यय (particle: but/indeed)
कलौin Kali (age)
कलौ:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
युगेin the age
युगे:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
नारदःNārada
नारदः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
तुthen
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअनुवादक-अव्यय (particle: then/indeed)
समागत्यhaving come
समागत्य:
Kriya-viseshana (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootसम्-आ-गम् (धातु) → समागत्य (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive: having come)
क्षेत्रम्the sacred place/field
क्षेत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
प्राभासिकम्of Prabhāsa
प्राभासिकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्राभासिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् क्षेत्रम् प्रति
शुभम्auspicious
शुभम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् क्षेत्रम् प्रति
संचकारperformed, undertook
संचकार:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-चर् (धातु) → संचकार
Formलिट् (Perfect/परोक्शभूत), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्
तपःausterity, penance
तपः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (and)
उग्रम्fierce, intense
उग्रम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् तपः प्रति
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Place/देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb: there)
लिङ्ग-समीपतःnear the liṅga
लिङ्ग-समीपतः:
Adhikarana (Place/देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक) + समीप (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित)
Formअव्यय (तसिल्-प्रत्ययान्त: from/near); लिङ्गस्य समीपतः = near the liṅga

Śiva (deduced ongoing narration within the same passage)

Tirtha: Prābhāsika-kṣetra (Prabhāsa)

Type: kshetra

Listener: Pārvatī

Scene: Nārada arrives at the auspicious Prabhāsa field at the dawn of Kali, sits near the liṅga in austere posture, matted hair and vīṇā set aside, surrounded by a charged, twilight-like atmosphere of yuga change.

N
Nārada
P
Prabhāsa-kṣetra
K
Kali-yuga
D
Dvāpara-saṃdhi
L
Liṅga

FAQs

Even in the onset of Kali-yuga, sages seek refuge in tīrthas; tapas performed at a sanctified liṅga-bearing site is portrayed as especially potent.

The auspicious Prābhāsika kṣetra—Prabhāsa—near the liṅga (contextually Kalkaleśvara).

Tapas (austerity/penance) performed in proximity to the liṅga is highlighted.