Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

षण्मुखेन महादेवि तत्र कृत्वा महत्तपः । प्रतिष्ठितं महालिंगं कुमारेशस्ततोऽभवत्

ṣaṇmukhena mahādevi tatra kṛtvā mahattapaḥ | pratiṣṭhitaṃ mahāliṃgaṃ kumāreśastato'bhavat

اے مہادیوی! وہاں شَنمُکھ نے عظیم تپسیا کی؛ پھر ایک مہا لِنگ کی پرتِشٹھا ہوئی، اور اسی سے وہ ‘کُماریشور’ کے نام سے معروف ہوا۔

षण्मुखेनby Ṣaṇmukha (six-faced Skanda)
षण्मुखेन:
Karana (Instrument/Agent-instr/करण)
TypeNoun
Rootषण्मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
महादेविO great goddess
महादेवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहादेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootकृ (धातु) + त्वा (प्रत्यय)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive)
महत्great
महत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; विशेषणम् तपः-विशेषण
तपःausterity; penance
तपः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
प्रतिष्ठितम्established
प्रतिष्ठितम्:
Kriya/Visheshana (State/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रति + स्था (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (लिङ्गम्-विशेषण)
महालिङ्गम्the great liṅga
महालिङ्गम्:
Karma/Pratipadyam (Object/Topic)
TypeNoun
Rootमहा + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
कुमारेशःKumāreśa
कुमारेशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुमार + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
ततःthen; thereafter
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
अभवत्became
अभवत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

Śiva (Īśvara)

Tirtha: Kumāreśvara (within Prabhāsa-kṣetra)

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Devī)

Scene: Ṣaṇmukha (Skanda) performing intense tapas in the coastal sacred landscape of Prabhāsa; a radiant mahā-liṅga being established, with Devī addressed as witness; the air charged with consecratory light.

Ś
Śiva
Ṣaṇmukha (Skanda/Kārttikeya)
K
Kumāreśvara
L
Liṅga
P
Prabhāsa-kṣetra
M
Mahādevī (Pārvatī)

FAQs

Tapas culminates in consecration and sacred presence; the holiness of a place is grounded in exemplary ascetic effort and divine establishment.

Kumāreśvara Liṅga at Prabhāsa-kṣetra, established through the tapas of Ṣaṇmukha (Skanda).

The verse describes Liṅga-pratiṣṭhā (establishment/consecration) as the founding act; it implies worship at the established Liṅga for merit.