Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 28

Devanagari script

तृतीये शांभवीनाम चतुर्थे विश्वरूपिणी । पञ्चमे नंदिनीनाम षष्ठे चैव गणांबिका

Transliteration

tṛtīye śāṃbhavīnāma caturthe viśvarūpiṇī | pañcame naṃdinīnāma ṣaṣṭhe caiva gaṇāṃbikā

Translation

تیسرے کَلپ میں تیرا نام ‘شامبھوِی’ تھا؛ چوتھے میں ‘وشورُوپِنی’—جس کا روپ سارا جگت ہے۔ پانچویں میں ‘نندنی’ اور چھٹے میں ‘گَناَمبِکا’—گنوں کی ماں۔

Word by Word

• तृतीये: in the third (kalpa)
• तृतीये: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: तृतीय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (अधिकरण), एकवचनम्; क्रमवाचक-विशेषणम् (locative: 'in the third')

• शाम्भवी: Śāmbhavī
• शाम्भवी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शाम्भवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; नाम (proper name)

• नाम: named; by name
• नाम: Sambandha (Apposition/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय/निपात)
• Form: अव्ययम्; नामार्थक-निपातः (quotative: 'by name/namely')

• चतुर्थे: in the fourth (kalpa)
• चतुर्थे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: चतुर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (अधिकरण), एकवचनम्; क्रमवाचक-विशेषणम् (locative: 'in the fourth')

• विश्वरूपिणी: Viśvarūpiṇī (she of universal form)
• विश्वरूपिणी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विश्व + रूपिणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (विश्वस्य रूपम् यस्याः)

• पञ्चमे: in the fifth (kalpa)
• पञ्चमे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: पञ्चम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (अधिकरण), एकवचनम्; क्रमवाचक-विशेषणम् (locative: 'in the fifth')

• नन्दिनी: Nandinī
• नन्दिनी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नन्दिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; नाम (proper name)

• नाम: named; by name
• नाम: Sambandha (Apposition/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय/निपात)
• Form: अव्ययम्; नामार्थक-निपातः (quotative: 'by name/namely')

• षष्ठे: in the sixth (kalpa)
• षष्ठे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: षष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (अधिकरण), एकवचनम्; क्रमवाचक-विशेषणम् (locative: 'in the sixth')

• च: and
• च: None (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)

• एव: indeed; just
• एव: None (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; अवधारणार्थक-अव्ययम् (emphatic particle)

• गणाम्बिका: Gaṇāmbikā (mother of the gaṇas)
• गणाम्बिका: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गण + अम्बिका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (गणानाम् अम्बिका)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī

Visual Art Cues

Scene: Four-icon sequence of Devī: Śāmbhavī beside Śiva; Viśvarūpiṇī as a cosmic-bodied goddess containing galaxies; Nandinī as auspicious, gentle bestower; Gaṇāmbikā surrounded by gaṇas, protecting and guiding them.

Characters & Entities

• Īśvara (Śiva)
• Devī (Pārvatī)
• Śāmbhavī
• Viśvarūpiṇī
• Nandinī
• Gaṇāmbikā
• Gaṇas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The one Goddess is praised by many names, each highlighting a distinct cosmic role—Śiva’s power, universal form, auspiciousness, and guardianship of sacred hosts.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra, where such name-glorification forms part of the māhātmya teaching tradition.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual; it supports devotional recitation and contemplation of Devī’s epithets.