Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 20

अतः परं चतुर्वक्त्रो ब्रह्मा यो भविता यदा । प्राणनाथेति देवस्य तदा नाम भविष्यति

ataḥ paraṃ caturvaktro brahmā yo bhavitā yadā | prāṇanātheti devasya tadā nāma bhaviṣyati

اس کے بعد، جب آنے والا چار چہروں والا برہما ظاہر ہوگا، تب اس دیوتا کا نام “پرَان ناتھ” یعنی جان کے سانسوں کا مالک ہوگا۔

अतःthereafter/then
अतः:
Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअतः (अव्यय)
Formहेतौ/अनन्तरार्थे अव्यय (thereafter/therefore)
परम्next/further
परम्:
Kāla (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययप्रयोग (adverb: further/next)
चतुर्वक्त्रःfour-faced
चतुर्वक्त्रः:
Samānādhikaraṇa (Apposition/समानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootचतुर् + वक्त्र (प्रातिपदिक); समास
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः (यस्य चत्वारि वक्त्राणि सः)
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम
भविताwill be (the one who will become)
भविता:
Predicate (विधेय)
TypeAdjective
Rootभू (धातु) + तृ (कृदन्त)
Formकर्तरि भविष्यत्कालिक-तृन्त्/तृ-प्रत्ययान्त (agent noun/future sense), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'भविता' = भविष्यन्/भविष्यति इति कर्ता
यदाwhen
यदा:
Kāla (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (when)
प्राणनाथेति(called) ‘Prāṇanātha’
प्राणनाथेति:
Name/Designation (संज्ञा)
TypeIndeclinable
Rootप्राण + नाथ (प्रातिपदिक); समास + इति (अव्यय)
Formनामनिर्देशे अव्ययीभाव-प्रयोगः; 'प्राणनाथ' (षष्ठी-तत्पुरुषः: प्राणानां नाथः) + इति
देवस्यof the deity
देवस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
तदाthen
तदा:
Kāla (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (then)
नामname
नाम:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

Śiva (addressing Pārvatī)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Devī

Scene: A cosmic tableau: the four-faced Brahmā of a future cycle arises; the Lord is invoked as Prāṇanātha, ‘Lord of the life-breath,’ with Prabhāsa’s shore-temple aura in the background.

Ś
Śiva
P
Pārvatī
B
Brahmā (future, four-faced)
P
Prāṇanātha
S
Somanātha/Someśvara

FAQs

Śiva is the innermost sustainer of prāṇa; His names reveal His continuous guardianship of life across cosmic ages.

Prabhāsa-kṣetra, as the locus where the Lord’s names are taught across past, present, and future cycles.

None; the verse is prophetic/nāma-focused rather than rite-focused.