Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 19

अयं यो वर्त्तते ब्रह्मा शतानंद इति स्मृतः । सोमनाथेति देवस्य वर्तते नाम सांप्रतम्

ayaṃ yo varttate brahmā śatānaṃda iti smṛtaḥ | somanātheti devasya vartate nāma sāṃpratam

اسی موجودہ دور میں جو برہما کارفرما ہے، وہ ‘شَتانند’ کے نام سے یاد کیا جاتا ہے؛ اور اس وقت دیو کا نام ‘سومناتھ’ کے طور پر قائم و رائج ہے۔

अयम्this (one)
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम (relative pronoun)
वर्ततेexists/continues
वर्तते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवृत्/वर्त् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Samānādhikaraṇa (Apposition/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
शतानन्दःŚatānanda
शतानन्दः:
Samānādhikaraṇa (Apposition/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootशत + आनन्द (प्रातिपदिक); समास
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी/कर्मधारय-प्रायः (शत-आनन्दः = शतगुण-आनन्दः/बह्वानन्दः) नामरूपेण
इतिthus
इति:
Sambandha/Marker (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरणार्थक-अव्यय (quotative)
स्मृतःis remembered/known (as)
स्मृतः:
Predicate (विधेय)
TypeAdjective
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'स्मृत' = कथित/प्रसिद्ध
सोमनाथेति(called) ‘Somanātha’
सोमनाथेति:
Name/Designation (संज्ञा)
TypeIndeclinable
Rootसोम + नाथ (प्रातिपदिक); समास + इति (अव्यय)
Formनामनिर्देशे अव्ययीभाव-प्रयोगः; 'सोमनाथ' (षष्ठी-तत्पुरुषः: सोमस्य नाथः) + इति
देवस्यof the deity
देवस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
वर्ततेis/prevails
वर्तते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवृत्/वर्त् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
नामname
नाम:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
साम्प्रतम्at present
साम्प्रतम्:
Kāla (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootसाम्प्रत (प्रातिपदिक/अव्ययप्राय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb: at present/now)

Śiva (addressing Pārvatī)

Tirtha: Somnātha at Prabhāsa

Type: kshetra

Scene: A present-age vision: the Somnātha temple by the sea, the liṅga revered as Somnātha; Brahmā of this cycle named Śatānanda appears as a subtle cosmic witness, linking the pilgrim’s ‘now’ to vast time.

Ś
Śiva
P
Pārvatī
B
Brahmā (Śatānanda)
S
Somanātha

FAQs

The present age has a specific, accessible name for worship—Somanātha—linking devotees to the living tradition of the kṣetra.

Prabhāsa-kṣetra (Somnāth), where Śiva’s current celebrated name is Somanātha.

No explicit ritual is stated; the verse establishes the currently prevailing divine name.