Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 15

तृतीयोऽभूद्यदा ब्रह्मा स्वयंभूरिति विश्रुतः । अमृतेशेति देवस्य तदा नाम प्रकीर्तितम्

tṛtīyo'bhūdyadā brahmā svayaṃbhūriti viśrutaḥ | amṛteśeti devasya tadā nāma prakīrtitam

تیسرے دور میں، جب برہما ‘سویَمبھو’ (خود پیدا ہونے والا) کے نام سے مشہور تھا، اُس وقت دیو کا نام ‘امرتیش’ یعنی امرت/آبِ حیات کا مالک، بڑے جلال سے گایا گیا۔

tṛtīyaḥthe third
tṛtīyaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Roottṛtīya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
abhūtbecame/was
abhūt:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (भू धातु)
Formलङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन
yadāwhen
yadā:
Sambandha (Temporal link/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय
brahmāBrahmā
brahmā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
svayaṃbhūḥSvayaṃbhū (self-born)
svayaṃbhūḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsvayaṃbhū (प्रातिपदिक: svayam + bhū)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अव्ययीभाव-समास (svayam bhavati = self-born)
itithus
iti:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउद्धरणार्थक-अव्यय
viśrutaḥwas renowned
viśrutaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Root√śru (श्रु धातु) + ta (क्त)
Formकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणरूपेण
amṛteśaAmṛteśa
amṛteśa:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootamṛteśa (प्रातिपदिक: amṛta + īśa)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (amṛtasya īśaḥ = lord of nectar/immortality)
itithus
iti:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउद्धरणार्थक-अव्यय
devasyaof the deity
devasya:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
tadāthen
tadā:
Sambandha (Temporal link/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय
nāmaas the name
nāma:
Visheshaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootnāman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; नामनिर्देशे
prakīrtitamwas proclaimed
prakīrtitam:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√kīrt (कीर्त् धातु) + pra + ta (क्त)
Formकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि (was proclaimed)

Śiva (addressing Pārvatī)

Tirtha: Prabhāsa Kṣetra (Somnātha)

Type: kshetra

Scene: A Purāṇic tableau of the third cosmic cycle: Brahmā as Svayaṃbhū seated on a lotus, while the Somnātha liṅga radiates as “Amṛteśa,” suggesting nectar-like luminosity and immortality-bestowing grace over Prabhāsa’s seashore.

Ś
Śiva
P
Pārvatī
B
Brahmā (Svayaṃbhū)
A
Amṛteśa
S
Somanātha

FAQs

Śiva is the source of true ‘amṛta’—the deathless state—bestowed through devotion and right remembrance.

Prabhāsa-kṣetra, as the seat where the Lord is hailed as Amṛteśa.

No direct prescription; the verse conveys the merit-bearing divine epithet.