Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 104

Devanagari script

एतं तवोक्तं ननु बोधनाय सोमेश्वरस्यैव महाप्रभावम् । ये वै पठिष्यंति नरा नितांतं यास्यंति ते तत्पदमिंदुमौलेः

Transliteration

etaṃ tavoktaṃ nanu bodhanāya someśvarasyaiva mahāprabhāvam | ye vai paṭhiṣyaṃti narā nitāṃtaṃ yāsyaṃti te tatpadamiṃdumauleḥ

Translation

یہ کلام تم نے بیداری کے لیے فرمایا ہے، سومیشور کی عظیم تاثیر کو ظاہر کرتے ہوئے۔ جو لوگ اسے نہایت اخلاص سے پڑھیں گے، وہ چندرموَلی شِو کے اس اعلیٰ مقام تک پہنچیں گے۔

Word by Word

• एतम्: this (teaching/statement)
• एतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• तव: of you/your
• तव: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन

• उक्तम्: said/spoken
• उक्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (Past Passive Participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (इह कर्मणि-भावे ‘said/spoken’)

• ननु: indeed, surely
• ननु: Sambandha (Discourse particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: ननु (अव्यय)
• Form: निपात (particle; emphasis/confirmation)

• बोधनाय: for instruction/awakening
• बोधनाय: Sampradana (Purpose/recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: बोधन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative), एकवचन; प्रयोजनार्थे (for the purpose of)

• सोमेश्वरस्य: of Someśvara
• सोमेश्वरस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सोमेश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन

• एव: only/indeed
• एव: Sambandha (Emphasis/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय (restrictive particle)

• महाप्रभावम्: great power/majesty
• महाप्रभावम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महाप्रभाव (प्रातिपदिक; महा + प्रभाव)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• ये: those who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Emphasis/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic particle)

• पठिष्यन्ति: will recite/read
• पठिष्यन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पठ् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन

• नराः: men/people
• नराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• नितान्तम्: completely, intensely
• नितान्तम्: Sambandha (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: नितान्त (प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषणरूपेण अव्ययीभूत (adverbial accusative)

• यास्यन्ति: will go/attain
• यास्यन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• तत्पदम्: that state/abode
• तत्पदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• इन्दुमौलेः: of the moon-crested (Śiva)
• इन्दुमौलेः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इन्दुमौलि (प्रातिपदिक; इन्दु + मौलि)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Pārvatī (Devī)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Someśvara Mahātmya (textual tīrtha) within Prabhāsa

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A devotee recites palm-leaf verses before the Someśvara liṅga; syllables appear as luminous script rising like incense, forming a path toward a moon-crested Śiva in the upper register, symbolizing attainment of Śiva-pada through pāṭha.

Characters & Entities

• Someśvara
• Indumauḷi (Śiva)
• Pāṭha (recitation)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sincere recitation of the Someśvara Māhātmya is itself a means to reach Śiva’s highest state.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra and its presiding deity Someśvara (Somnātha).

What ritualistic prescription is mentioned?

Pāṭha (devotional recitation/reading) of the Someśvara glory with earnestness.