Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

देव्युवाच । किमर्थं सा परित्यज्य सती त्वां तपसि स्थिता । कस्मिन्स्थाने स्थिता देवी एतन्मे विस्तराद्वद

devyuvāca | kimarthaṃ sā parityajya satī tvāṃ tapasi sthitā | kasminsthāne sthitā devī etanme vistarādvada

دیوی نے کہا: “کس سبب سے ستی نے (اپنی پہلی حالت) ترک کر کے تمہارے لیے تپسیا اختیار کی؟ وہ دیوی کس مقام پر قائم ہوئی؟ یہ بات مجھے تفصیل سے بتاؤ۔”

देवीthe goddess
देवी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
किमर्थम्for what reason
किमर्थम्:
Hetu (Reason query/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootकिम् + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formप्रश्नार्थक अव्यय (why/for what reason); तत्पुरुष-निबद्ध (कस्य अर्थः)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
परित्यज्यhaving abandoned
परित्यज्य:
Kriya (पूर्वक्रिया/Adverbial action)
TypeVerb
Rootपरि + त्यज् (धातु)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund), पूर्वक्रिया (having abandoned)
सतीSatī
सती:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootसती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (नाम/विशेषणरूपेण)
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
तपसिin penance
तपसि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
स्थिताremained
स्थिता:
Kriya (State/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) → स्थित (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि/कर्तरि कृदन्त (PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कस्मिन्in which
कस्मिन्:
Adhikarana (Location query/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
स्थानेplace
स्थाने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
स्थिताremained
स्थिता:
Kriya (State/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) → स्थित (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि/कर्तरि कृदन्त (PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
देवीthe goddess
देवी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
एतत्this
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
मेto me
मे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी/षष्ठी-विभक्ति (Dative/Genitive), एकवचन; अत्र चतुर्थी (to me)
विस्तरात्in detail
विस्तरात्:
Karana (Manner/करण)
TypeNoun
Rootविस्तर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; अव्ययीभावार्थे ‘विस्तरात्’ = ‘विस्तरेण’
वदtell
वद:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद

Devī

Tirtha: Prabhāsakṣetra (specific sthāna queried)

Type: kshetra

Listener: Īśvara/Śiva

Scene: The Goddess, poised and radiant, questions Īśvara with earnest intensity—asking both the reason and the exact sacred spot where Satī stood in austerity; the background hints at Prabhāsa’s coastal sanctity.

D
Devī
S
Satī

FAQs

Sacred places are understood through sacred narratives: inquiry into Devī’s tapas reveals dharma, purpose, and the glory of the kṣetra.

Prabhāsakṣetra is being prepared as the setting for Devī’s austerity and Śiva-related worship.

No direct rite is prescribed here; it introduces a detailed account of Devī’s tapas connected to the kṣetra.