Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 16

Devanagari script

मया प्रतिष्ठितं लिंगं पूर्वमभ्यर्च्य मां ततः । पूजयिष्यति यो भक्त्या स यास्यति परं पदम्

Transliteration

mayā pratiṣṭhitaṃ liṃgaṃ pūrvamabhyarcya māṃ tataḥ | pūjayiṣyati yo bhaktyā sa yāsyati paraṃ padam

Translation

“جو پہلے میرے قائم کردہ لِنگ کی پوجا کرے، پھر بھکتی کے ساتھ میری عبادت کرے، وہ اعلیٰ ترین مقام (پرم پد) کو پہنچے گا۔”

Word by Word

• मया: by me
• मया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; Instrumental singular of 1st person pronoun

• प्रतिष्ठितम्: established
• प्रतिष्ठितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रति-√स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; past passive participle

• लिङ्गम्: liṅga (Śiva emblem)
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; Accusative singular

• पूर्वम्: first, beforehand
• पूर्वम्: Kriyavisheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (कालवाचक क्रियाविशेषण); temporal adverb

• अभ्यर्च्य: having worshipped
• अभ्यर्च्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: अभि-√अर्च् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त/ल्यपन्त अव्यय (पूर्वकालक्रिया); absolutive/gerund

• माम्: me
• माम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; Accusative singular

• ततः: then, thereafter
• ततः: Kriyavisheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (तद्-प्रातिपदिकात्)
• Form: अव्यय (क्रम/अनन्तरवाचक); indeclinable meaning 'then/thereafter'

• पूजयिष्यति: will worship
• पूजयिष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √पूज् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (भविष्यत्काल), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; Simple future 3rd sg.

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; Relative pronoun

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; Instrumental singular

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; Demonstrative pronoun

• यास्यति: will go/attain
• यास्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √या (धातु)
• Form: लृट्-लकार (भविष्यत्काल), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; Simple future 3rd sg.

• परम्: supreme
• परम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; agrees with पदम्

• पदम्: state/abode
• पदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; Accusative singular

Speaker

Gaurī (Pārvatī)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gaurī-pratiṣṭhita Liṅga (later named Gaurīśvara) at Prabhāsa

Type: temple

Visual Art Cues

Scene: A sacred liṅga said to be established by Gaurī stands in the shrine; a devotee performs archana to the liṅga first and then turns to worship Gaurī with folded hands, lamps, and flowers; the atmosphere is solemn, promising the ‘supreme state.’

Characters & Entities

• Gaurī
• Liṅga
• Śiva
• Prabhāsakṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Properly ordered worship (liṅga-pūjā followed by Devī-pūjā) performed with bhakti is linked to liberation-oriented merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra, specifically the liṅga said to be established by Gaurī and worshiped there.

What ritualistic prescription is mentioned?

First worship the Gaurī-established Śiva-liṅga, then worship Gaurī with devotion.