Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 9

Devanagari script

पूर्वं सोमेश्वरे पश्येत्पश्चाच्छ्रीदैत्यसूदने । उमा द्वयं पूजयित्वा तीर्थयात्राफलं लभेत्

Transliteration

pūrvaṃ someśvare paśyetpaścācchrīdaityasūdane | umā dvayaṃ pūjayitvā tīrthayātrāphalaṃ labhet

Translation

پہلے سومیشور کے درشن کرنے چاہییں، پھر قابلِ تعظیم دیتیہ سُودن کے۔ اُما کی جوڑی کی پوجا کر کے انسان تیرتھ یاترا کا پورا پھل پاتا ہے۔

Word by Word

• पूर्वम्: first
• पूर्वम्: Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (first)

• सोमेश्वरे: at Someśvara
• सोमेश्वरे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सोम + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (सोमस्य ईश्वरः)

• पश्येत्: should see
• पश्येत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पश् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• पश्चात्: afterwards
• पश्चात्: Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: पश्चात् (अव्यय)
• Form: अव्यय; काल/क्रमवाचक क्रियाविशेषण (afterwards)

• श्रीदैत्यसूदने: at Śrī-Daityasūdana
• श्रीदैत्यसूदने: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्री + दैत्यसूदन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारयः (श्रीमान् दैत्यसूदनः / ‘Śrī-Daityasūdana’ नामस्थानम्)

• उमा: Umā
• उमा: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: उमा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (समूहार्थे ‘उमा-द्वयम्’ इत्यस्य अङ्ग)

• द्वयम्: pair, twofold set
• द्वयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: द्वय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; संख्यावाचक-समूह (pair)

• पूजयित्वा: having worshipped
• पूजयित्वा: Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); ‘having worshipped’

• तीर्थयात्राफलम्: the fruit of pilgrimage
• तीर्थयात्राफलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ + यात्रा + फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (तीर्थयात्रायाः फलम्)

• लभेत्: would obtain, should gain
• लभेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद

Speaker

Skanda (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Someśvara–Daityasūdana yātrā (Prabhāsa-kṣetra)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims proceed in order: first to Someśvara, then to the revered Daityasūdana; they worship the ‘two Umās’ with flowers, lamps, and folded hands, receiving the ‘complete fruit’ of tīrtha-yātrā.

Characters & Entities

• Someśvara
• Daityasūdana
• Umādvaya
• Tīrthayātrā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage becomes complete when paired sacred forms are honored in the prescribed order with devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Someśvara and Daityasūdana within Prabhāsakṣetra, approached as a connected pilgrimage circuit.

What ritualistic prescription is mentioned?

Darśana first at Someśvara, then at Daityasūdana; worship (pūjā) of Umādvaya to gain tīrthayātrā merit.