Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 7

Devanagari script

तस्मादहं महादेवि पंचवक्त्रोऽधुनाऽभवम् । अजस्तु ब्रह्मा सञ्जज्ञे पिचुर्विष्णुरजायत

Transliteration

tasmādahaṃ mahādevi paṃcavaktro'dhunā'bhavam | ajastu brahmā sañjajñe picurviṣṇurajāyata

Translation

پس اے مہادیوی! اسی سبب سے میں اب پانچ چہروں والا ہو گیا ہوں۔ ‘اَج’ برہما بن گیا اور ‘پِچُو’ وِشنو کے روپ میں پیدا ہوا۔

Word by Word

• तस्मात्: therefore; from that
• तस्मात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (हेतु/तस्मात्-प्रयोगः) = ‘therefore/from that (cause)’

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/स्त्रीलिङ्ग-निरपेक्ष (pronoun), प्रथमा (1st), एकवचन

• महादेवि: O great goddess
• महादेवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महादेवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन

• पञ्चवक्त्रः: five-faced
• पञ्चवक्त्रः: Karta (Subject-complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पञ्च + वक्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (अहम् इत्यस्य)

• अधुना: now
• अधुना: Kāla-adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अधुना (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• अभवम्: I became
• अभवम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect/past), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपदम्

• अजः: Aja (the Unborn)
• अजः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha (Discourse particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (particle; contrast/emphasis)

• ब्रह्मा: Brahmā
• ब्रह्मा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• सञ्जज्ञे: was born; came into being
• सञ्जज्ञे: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपदम्

• पिचुः: Picu (a named being)
• पिचुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पिचु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (नामविशेषः; पाठभेद/दुर्लभ-रूपम्)

• विष्णुः: Viṣṇu
• विष्णुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• अजायत: was born
• अजायत: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपदम्

Speaker

Śiva (implied, addressing Devī)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: Śiva now shown as five-faced (pañcavaktra), with Brahmā and Viṣṇu depicted as distinct deities standing respectfully, indicating their emergence/identity from Aja and Picu aspects; Devī beside Śiva.

Characters & Entities

• Śiva
• Devī
• Brahmā
• Viṣṇu
• Aja
• Picu

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Multiplicity of forms supports cosmic order; divinity adapts in form for the welfare of the worlds.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, where the māhātmya situates these revelations.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct vrata or dāna is stated in this verse.