Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 23

Devanagari script

दृष्ट्वा दशरथोऽस्याग्रे तस्थौ सभ्रुकुटीमुखः । संहारास्त्रं शनिर्दृष्ट्वा सुरासुरविमर्द्दनम्

Transliteration

dṛṣṭvā daśaratho'syāgre tasthau sabhrukuṭīmukhaḥ | saṃhārāstraṃ śanirdṛṣṭvā surāsuravimarddanam

Translation

اسے اپنے سامنے کھڑا دیکھ کر دشرَتھ بھنویں چڑھا کر وہیں ٹھہر گیا۔ اور شنی نے سنہار اَستر—جو دیوتا اور اسُر دونوں کو کچل دینے والا ہے—دیکھ کر…

Word by Word

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: √दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive); अर्थः—‘दृष्ट्वा’ (having seen)

• दशरथः: Daśaratha
• दशरथः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दशरथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन (Nominative singular)

• अस्य: of him / his
• अस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति; एकवचन (Genitive singular)

• अग्रे: in front (of)
• अग्रे: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अग्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति; एकवचन (Locative singular)

• तस्थौ: stood
• तस्थौ: Kriyā (Main action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √स्था (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect); प्रथम-पुरुष; एकवचन (3rd sg)

• सभ्रुकुटीमुखः: with a frowning face
• सभ्रुकुटीमुखः: Viśeṣaṇa (Qualifier of subject/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स + भ्रुकुटी + मुख (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन (Nominative singular); बहुव्रीहिः—‘भ्रुकुटीमुखं यस्य सः’ (one whose face has a frown)

• संहारास्त्रम्: the weapon of destruction
• संहारास्त्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: संहार + अस्त्र (प्रातिपदिके)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन (Accusative singular); षष्ठी-तत्पुरुषः—‘संहारस्य अस्त्रम्’

• शनिः: Śani
• शनिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन (Nominative singular)

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: √दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive)

• सुरासुरविमर्द्दनम्: the crusher of gods and demons
• सुरासुरविमर्द्दनम्: Viśeṣaṇa (Qualifier of object/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सुर + असुर + विमर्द्दन (प्रातिपदिके)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन (Accusative singular); तत्पुरुषः—‘सुराणां च असुराणां च विमर्द्दनम्’ (crusher of gods and demons)

Speaker

Narrator (Purāṇic narrator in Prabhāsakṣetra-māhātmya context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Daśaratha stands firm yet frowning, bow ready; before him Śani beholds the terrifying saṃhārāstra capable of crushing gods and demons, the air thick with impending clash.

Characters & Entities

• Daśaratha
• Śani (Saturn)
• sura
• asura
• saṁhārāstra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma sometimes demands steadfast confrontation with fear-inducing forces, guided by responsibility rather than hatred.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The account is transmitted under Prabhāsakṣetra-māhātmya, contributing to the sacred prestige of Prabhāsa through dhārmic exemplars.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse sets the dramatic moment of encounter and recognition of power.