Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

विश्रामार्थं क्षणं मुक्त्वा देव्या लिंगं प्रतिष्ठितम् । समभ्यर्च्य विधानेन गृहीत्वा वडवानलम् । समुद्रमध्ये चिक्षेप देवानां हितकाम्यया

viśrāmārthaṃ kṣaṇaṃ muktvā devyā liṃgaṃ pratiṣṭhitam | samabhyarcya vidhānena gṛhītvā vaḍavānalam | samudramadhye cikṣepa devānāṃ hitakāmyayā

آرام کی خاطر ایک لمحہ ٹھہر کر دیوی نے لِنگ کی پرتیِشٹھا کی۔ پھر ودھی کے مطابق پوجا کر کے واڑوانل کو اٹھایا اور دیوتاؤں کی بھلائی کی نیت سے اسے سمندر کے بیچ میں پھینک دیا۔

viśrāma-arthamfor the sake of rest
viśrāma-artham:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootviśrāma (प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (viśrāmasya arthaḥ → viśrāmārthaḥ), क्रियाविशेषणार्थे (purpose)
kṣaṇama moment
kṣaṇam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
muktvāhaving left (released)
muktvā:
Kriyāviśeṣaṇa (पूर्वकर्म/Adverbial participle)
TypeVerb
Root√muc (मुच्, धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया; ‘मुक्त्वा’ = having released/left
devyāby the Goddess
devyā:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
liṅgamthe liṅga
liṅgam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootliṅga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
pratiṣṭhitam(was) established
pratiṣṭhitam:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootpra + √sthā (स्था, धातु)
Formकृदन्त (past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘स्थापितम्/प्रतिष्ठापितम्’
samabhyarcyahaving worshipped
samabhyarcya:
Kriyāviśeṣaṇa (पूर्वकर्म/Adverbial participle)
TypeVerb
Rootsam + abhi + √arc (अर्च्, धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक; ‘समभ्यर्च्य’ = having duly worshipped
vidhānenaby the prescribed rite
vidhānena:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootvidhāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
gṛhītvāhaving taken
gṛhītvā:
Kriyāviśeṣaṇa (पूर्वकर्म/Adverbial participle)
TypeVerb
Root√grah (ग्रह्, धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक; ‘गृहीत्वा’ = having taken
vaḍavānalamthe submarine fire (Vaḍavānala)
vaḍavānalam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvaḍavā (प्रातिपदिक) + anala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (vaḍavāyāḥ analaḥ)
samudra-madhyein the middle of the ocean
samudra-madhye:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootsamudra (प्रातिपदिक) + madhya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; सप्तमी-तत्पुरुषः (samudrasya madhye)
caand
ca:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
cikṣepashe cast/threw
cikṣepa:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√kṣip (क्षिप्, धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद
devānāmof the gods
devānām:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
hita-kāmyayāwith the desire for (their) welfare
hita-kāmyayā:
Hetu (Cause/Motive/हेतु)
TypeNoun
Roothita (प्रातिपदिक) + kāmya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (hitasya kāmyā)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Bhairaveśvara/Agnigocara coastal node (contextual) and Samudra-madhya repository

Type: kshetra

Scene: Devī pauses to rest, sets a liṅga on a pedestal, performs formal worship with offerings; then lifts the contained Vaḍavānala and casts it into the ocean’s center; gods watch from the sky.

D
Devī
L
Liṅga
V
Vaḍavānala
O
Ocean (Samudra)
D
Devas

FAQs

Ritual correctness joined with compassionate intent (lokahita) sanctifies action and anchors it in sacred geography.

A Prabhāsa coastal shrine established by Devī, connected with the Vaḍavānala episode and ocean setting.

Liṅga-pratiṣṭhā and vidhivat arcana (worship according to prescribed procedure).