Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 111

शिवरात्र्यां तु कर्त्तव्यमेतद्गोप्यं मम प्रियम् । एवं कृते च यत्पुण्यं गदितुं तन्न शक्यते

śivarātryāṃ tu karttavyametadgopyaṃ mama priyam | evaṃ kṛte ca yatpuṇyaṃ gadituṃ tanna śakyate

یہ عمل شِو راتری ہی کو کرنا چاہیے؛ یہ میرا رازدارانہ وِدھان ہے، مجھے نہایت عزیز۔ یوں کرنے سے جو پُنّیہ پیدا ہوتا ہے، اسے بیان کرنا ممکن نہیں۔

शिवरात्र्याम्on the night of Śiva (Śivarātri)
शिवरात्र्याम्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशिवरात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; समासः—शिवस्य रात्रिः (षष्ठी-तत्पुरुष)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/विशेषार्थक
कर्तव्यम्to be done; should be performed
कर्तव्यम्:
Vidhi (Obligation/विधि)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) + तव्यत् (कृत्प्रत्यय)
Formतव्यत्-कृदन्त (gerundive/obligatory), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विधेय-विशेषण (predicative)
एतत्this
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; सर्वनाम
गोप्यम्secret; to be kept hidden
गोप्यम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगुप् (धातु) + यत् (कृत्प्रत्यय)
Formयत्-कृदन्त (to be concealed/kept secret), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
ममmy
मम:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सर्वनाम
प्रियम्dear; beloved
प्रियम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय-विशेषण
एवम्thus; in this way
एवम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb)
कृतेwhen it is done; upon doing
कृते:
Adhikarana (Locative absolute/सप्तमी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकृ (धातु) + क्त (कृत्प्रत्यय)
Formक्त-कृदन्त (past passive participle) ‘कृत’; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; लोके—‘कृते’ = ‘कृते सति’ (locative absolute)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक (conjunction)
यत्which
यत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्ध-विशेषण (relative)
पुण्यम्merit; holy fruit
पुण्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
गदितुम्to describe; to tell
गदितुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootगद् (धातु) + तुमुन् (कृत्प्रत्यय)
Formतुमुनन्त (infinitive), ‘to say/tell’
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध (negation particle)
शक्यतेis possible
शक्यते:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootशक् (धातु)
Formलट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive)

Skanda (deduced from Prabhāsa Khaṇḍa Māhātmya narration style)

Tirtha: Someśvara/Somnātha (Prabhāsa)

Type: kshetra

Listener: Devī

Scene: Night-long Śivarātri vigil at Somnātha: devotees fasting, holding lamps, quietly offering the prepared ghṛta-kambala; the atmosphere is hushed and sacred, suggesting secrecy and depth.

Ś
Śivarātri
Ś
Śiva

FAQs

Śivarātri observance performed with fidelity carries immeasurable spiritual fruit.

Prabhāsakṣetra, where Śivarātri-linked rites are praised as exceptionally meritorious.

To perform this (the previously defined ghṛta-kambala rite/offer) specifically on Śivarātri and keep it as a guarded religious practice.