Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

तस्य वामे स्थितो विष्णुर्वराह इति यः स्मृतः । तस्य दक्षिणभागे तु स्थितो ब्रह्मा प्रजापतिः । कपर्द्दिरूपमास्थाय सावित्र्याः कोपकारणात्

tasya vāme sthito viṣṇurvarāha iti yaḥ smṛtaḥ | tasya dakṣiṇabhāge tu sthito brahmā prajāpatiḥ | kaparddirūpamāsthāya sāvitryāḥ kopakāraṇāt

اُس کے بائیں جانب وِشنو کھڑا ہے، جسے وہاں ‘وراہ’ کے نام سے یاد کیا جاتا ہے؛ اور اُس کے دائیں حصے میں پرجاپتی برہما قائم ہے۔ اور ساوتری کے غضب کے سبب اُس نے ‘کپردّی’ نامی روپ اختیار کیا۔

तस्यof him/of that
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
वामेon the left (side)
वामे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवाम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्
स्थितःstanding/situated
स्थितः:
Karta (Predicative/कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्तः (past participle), पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
वराहःVarāha
वराहः:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootवराह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
इतिthus/as
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/इत्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
स्मृतःis remembered/called
स्मृतः:
Kriya (Predicative action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्तः, पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मणि-प्रयोगार्थः (is remembered/called)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
दक्षिणभागेon the right side/part
दक्षिणभागे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदक्षिणभाग (प्रातिपदिक: दक्षिण + भाग)
Formपुंलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः (दक्षिणः भागः)
तुbut/and
तु:
Sambandha (Contrast/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपातः (conjunction/contrast)
स्थितःstanding/situated
स्थितः:
Karta (Predicative/कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
प्रजापतिःPrajāpati
प्रजापतिः:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रजापति (प्रातिपदिक: प्रजा + पति)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (प्रजानां पतिः)
कपर्द्दिरूपम्the form of Kaparddī
कपर्द्दिरूपम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकपर्द्दिरूप (प्रातिपदिक: कपर्द्दि + रूप)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; तत्पुरुषः (कपर्द्देः रूपम्)
आस्थायhaving assumed
आस्थाय:
Kriya (Gerundial/क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootआ + स्था (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund), उपसर्गः—आ; पूर्वकालिक-क्रिया
सावित्र्याःof Sāvitrī
सावित्र्याः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसावित्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), एकवचनम्
कोपकारणात्because of the cause of (her) anger
कोपकारणात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootकोपकारण (प्रातिपदिक: कोप + कारण)
Formनपुंसकलिङ्गः, पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative), एकवचनम्; तत्पुरुषः (कोपस्य कारणम्)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Someśvara-sannidhi with Varāha and Brahmā presence (Prabhāsa)

Type: temple

Listener: Devī

Scene: A central Someśvara-liṅga with Viṣṇu as Varāha standing to the left and Brahmā Prajāpati to the right; an additional emblem of 'Kaparddī' (matted/knotted hair icon) indicates a specific manifested form linked to Sāvitrī’s anger episode.

S
Someśvara
V
Viṣṇu
V
Varāha
B
Brahmā
P
Prajāpati
K
Kaparddī
S
Sāvitrī

FAQs

Pilgrimage theology integrates cosmic functions—preservation (Viṣṇu), creation (Brahmā), and transcendence (Śiva)—around a single sacred center.

Prabhāsakṣetra’s Someśvara Liṅga precinct, described with attendant divine presences.

No explicit rite is stated; the verse provides sacred iconographic and mythic context for darśana at the site.