Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 46

तरत्तरंगनामाढ्यं काकतीर्थं महाप्रभम् । तत्र तीर्थं पुनस्त्वन्यत्तीर्थं धारेश्वरं स्मृतम्

tarattaraṃganāmāḍhyaṃ kākatīrthaṃ mahāprabham | tatra tīrthaṃ punastvanyattīrthaṃ dhāreśvaraṃ smṛtam

ترترنگ کے نام سے مشہور، نہایت جلیل کَاکا تیرتھ بڑی شان سے جگمگاتا ہے؛ وہاں پھر ایک اور تیرتھ ہے جسے دھاریشور تیرتھ کہا جاتا ہے۔

tarat-taraṅga-nāma-āḍhyamabounding in the name ‘Tarat-taraṅga’
tarat-taraṅga-nāma-āḍhyam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roottarat (कृदन्त/प्रातिपदिक) + taraṅga (प्रातिपदिक) + nāman (प्रातिपदिक) + āḍhya (प्रातिपदिक)
Formबहुपद-तत्पुरुष-समास (नाम्ना आढ्यम् = 'rich in the name'); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणम् (काकतीर्थस्य)
kāka-tīrthamKāka-tīrtha
kāka-tīrtham:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkāka (प्रातिपदिक) + tīrtha (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
mahā-prabhamvery splendid
mahā-prabham:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + prabha (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणम् (काकतीर्थस्य)
tatrathere
tatra:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय (locative adverb)
tīrthama tirtha
tīrtham:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; वाक्ये निर्दिश्यमानम्
punasagain/further
punas:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootpunas (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति/पुनः (adverb)
tubut/indeed
tu:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; अवधानार्थक/विरोधार्थक-निपात (particle)
anyatanother
anyat:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootanya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (तीर्थम्)
tīrthamtirtha
tīrtham:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
dhāreśvaramDhāreśvara
dhāreśvaram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdhāra (प्रातिपदिक) + īśvara (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; पुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
smṛtamis said/recorded
smṛtam:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootsmṛ (धातु)
Formकृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि/भावे ("is said")

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha: Kāka-tīrtha (Tarattaraṅga) and Dhāreśvara-tīrtha

Type: ghat

Scene: A bright, wave-rich ford called Tarattaraṅga (Kāka-tīrtha) gleams; nearby another ford, Dhāreśvara, is indicated—suggesting a Śiva shrine by a flowing stream.

K
Kāka-tīrtha
T
Tarattaraṅga
D
Dhāreśvara-tīrtha

FAQs

Pilgrimage is structured as a sequence of named tīrthas, each carrying distinct remembrance and sanctity.

Kāka-tīrtha (also called Tarattaraṅga) and Dhāreśvara-tīrtha.

No explicit rite is mentioned; the verse primarily enumerates tīrthas for pilgrimage recognition.