Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 33

Devanagari script

ज्ञानतोऽज्ञानतो वापि यत्पापं पूर्वसंचितम् । तत्सर्वं नाशमायाति इत्याह कपिलो मुनिः

Transliteration

jñānato'jñānato vāpi yatpāpaṃ pūrvasaṃcitam | tatsarvaṃ nāśamāyāti ityāha kapilo muniḥ

Translation

جان بوجھ کر یا نادانستہ طور پر، پہلے سے جمع شدہ جو بھی گناہ ہیں—وہ سب مٹ جاتے ہیں؛ یوں کپل مُنی نے فرمایا۔

Word by Word

• ज्ञानतः: knowingly
• ज्ञानतः: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: ज्ञान (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (तसिल्-प्रत्ययान्त), अर्थे: 'ज्ञानपूर्वकं/जानतः' (ablatival adverb)

• अज्ञानतः: unknowingly
• अज्ञानतः: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: अज्ञान (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (तसिल्-प्रत्ययान्त), अर्थे: 'अज्ञानपूर्वकं/न जानतः'

• वा: or
• वा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: अव्यय, विकल्पार्थक-निपात (disjunctive particle)

• अपि: even/also
• अपि: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय, समुच्चय/अप्यर्थक-निपात (emphatic/inclusive particle)

• यत्: whatever (which)
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धे 'यत् ... तत्' (relative pronoun)

• पापम्: sin
• पापम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• पूर्वसंचितम्: previously accumulated
• पूर्वसंचितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक) + सञ्चित (कृदन्त; √चि (धातु) उपसर्ग: सम्, क्त-प्रत्यय)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि विशेषणम्; समासः: पूर्वे सञ्चितम् (पूर्वकाले संचितम्)

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'यत्' इत्यस्य प्रत्युत्तर (correlative)

• सर्वम्: all
• सर्वम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'तत्' इत्यस्य विशेषणम्

• नाशम्: destruction
• नाशम्: Gati-Karma (Goal/गतिकर्म)
• Type: Noun
• Root: नाश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; गत्यर्थक-क्रियायाः लक्ष्य (goal)

• आयाति: goes/comes (to)
• आयाति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √या (धातु) उपसर्ग: आ
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation-marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय, वाक्य-समाप्ति/उद्धरणसूचक (quotative particle)

• आह: said
• आह: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √अह्/√ब्रू (धातु; परोक्षे 'आह' रूपम्)
• Form: लिट्-लकार (परिपूर्ण/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• कपिलः: Kapila
• कपिलः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कपिल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• मुनिः: sage
• मुनिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'कपिलः' इत्यस्य समानाधिकरणम्

Speaker

Narrator quoting Kapila

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kapilā-Ṣaṣṭhī (Prabhāsa; Kapiladhārā–Kapileśvara)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Implied interlocutor continuing from ‘varavarṇinī’ address in the sequence

Visual Art Cues

Scene: Sage Kapila, seated near a sacred stream, raises his hand in assurance while devotees listen; behind them stands the Kapileśvara shrine. Dark smoke-like motifs representing pāpa dissolve into light as the vow is proclaimed.

Characters & Entities

• Kapila

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Puranic dharma emphasizes purification: sincere sacred observance can eradicate even long-stored sins, whether deliberate or accidental.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra, in the Kapileśvara/Kapilā-Ṣaṣṭhī context.

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse states the purificatory result (pāpa-nāśa); the surrounding passage ties it to Kapilā-Ṣaṣṭhī vrata and related rites.