Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 28

आहैवं पुंडरीकाक्षमपः कुरु त्वमक्षयाः । अन्यथा सर्वनाशेन जलानां मामिहाग्रतः । भक्षयिष्यत्यसौ वह्निर्वाडवो हि जनार्द्दन

āhaivaṃ puṃḍarīkākṣamapaḥ kuru tvamakṣayāḥ | anyathā sarvanāśena jalānāṃ māmihāgrataḥ | bhakṣayiṣyatyasau vahnirvāḍavo hi janārddana

اس نے کنول نین پروردگار سے یوں کہا: “اے جناردن! پانیوں کو اَکھوٹ کر دے، ورنہ میری آنکھوں کے سامنے ہی وہ واڈَو آگ مجھے پوری طرح بھسم کر دے گی اور پانیوں کی کلی تباہی ہو جائے گی۔”

āhasaid
āha:
Kriya (Action)
TypeVerb
Root√ah (अह्/आह्)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
evamthus
evam:
Sambandha (Manner)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (thus)
puṇḍarīka-akṣamto Puṇḍarīkākṣa (lotus-eyed one)
puṇḍarīka-akṣam:
Karma (Object addressed/कर्म)
TypeNoun
Rootpuṇḍarīka (प्रातिपदिक) + akṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; बहुव्रीहि-समासः = ‘whose eyes are like lotuses’ (विष्णु)
apaḥwaters
apaḥ:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootap (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-बहुवचन (Acc. pl.; pluralia tantum)
kurumake
kuru:
Kriya (Command)
TypeVerb
Root√kṛ (कृ)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
tvamyou
tvam:
Karta (Agent)
TypeNoun
Rootyusmad (युष्मद्) (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुषार्थे (2nd person pronoun), प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
akṣayāḥimperishable
akṣayāḥ:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Roota-kṣaya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-बहुवचन; ‘apaḥ’ इति विशेषण
anyathāotherwise
anyathā:
Sambandha (Condition)
TypeIndeclinable
Rootanyathā (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्प/अन्यथा (otherwise)
sarva-nāśenaby total destruction
sarva-nāśena:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक) + nāśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; समासः (तत्पुरुष)
jalānāmof the waters
jalānām:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootjala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
māmme
mām:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootasmad (अस्मद्) (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमपुरुषार्थे (1st person pronoun), द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
ihahere
iha:
Adhikarana (Place)
TypeIndeclinable
Rootiha (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (here)
agrataḥin front (of you)
agrataḥ:
Adhikarana (Place)
TypeIndeclinable
Rootagrataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; पुरतः (in front)
bhakṣayiṣyatiwill devour
bhakṣayiṣyati:
Kriya (Action)
TypeVerb
Root√bhakṣ (भक्ष्)
Formलृट्-लकार (Simple future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
asauthat (one)
asau:
Karta (Subject)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (demonstrative)
vahniḥfire
vahniḥ:
Karta (Apposition)
TypeNoun
Rootvahni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
vāḍavaḥthe Vāḍava (submarine)
vāḍavaḥ:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootvāḍava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘vahniḥ’ इति विशेषण (the submarine fire)
hiindeed/for
hi:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphasis/for)
janārdanaO Janārdana
janārdana:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootjanārdana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

Ocean (Jalanidhi/Samudra) appealing to Viṣṇu

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Somnātha/Someśa vicinity)

Type: kshetra

Listener: Devī/Umā addressed as ‘Mahādevī’ in the surrounding verses; broader audience of sages implied

Scene: The Ocean personified pleads before lotus-eyed Janārdana; behind them the terrifying Vaḍavānala threatens to drink the waters; the shoreline of Prabhāsa glows with ominous light.

P
Puṇḍarīkākṣa (Viṣṇu)
J
Janārdana (Viṣṇu)
O
Ocean (Samudra)
V
Vaḍavānala

FAQs

In crisis, even the mighty seek refuge in the Divine; grace preserves the world by making resources sustainable.

Prabhāsa-kṣetra’s seaside sanctity—where the Purāṇa frames the ocean’s protection as part of the region’s sacred greatness.

No direct ritual here; it is a supplication (śaraṇāgati) to Viṣṇu for safeguarding the waters.