Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 92

अरणीमिव संरब्धा ममंथुर्जात मन्यवः । पृथुस्तस्मात्समुत्पन्नः कराज्ज्वलनसंनिभः

araṇīmiva saṃrabdhā mamaṃthurjāta manyavaḥ | pṛthustasmātsamutpannaḥ karājjvalanasaṃnibhaḥ

جیسے آگ جلانے کی اَرَنی کو متھتے ہیں، ویسے ہی وہ جوش کے ساتھ، غضب سے بھر کر، متھنے لگے۔ تب اسی ہاتھ سے پرتھو شعلہ سا، آگ کی مانند، نمودار ہوا۔

अरणीम्fire-stick (araṇi)
अरणीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअरणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
इवlike, as
इव:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-वाचक अव्यय (particle of comparison)
संरब्धाःenraged, agitated
संरब्धाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसं-रभ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (manyavaḥ)
ममन्थुःthey churned
ममन्थुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootमन्थ् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
जातarisen, born
जात:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeAdjective
Rootजन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP) रूपेण पूर्वपद; समासाङ्ग (manyavaḥ)
मन्यवःwraths, angers
मन्यवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमन्यु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
पृथुःPṛthu
पृथुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपृथु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तस्मात्from that (churning)
तस्मात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन
समुत्पन्नःarisen, produced
समुत्पन्नः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम्-उत्-पद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (pṛthuḥ)
करात्from the hand
करात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootकर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन
ज्वलनसंनिभःresembling fire
ज्वलनसंनिभः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootज्वलन (प्रातिपदिक) + संनिभ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (उपमान-निर्देशः: ज्वलनस्य संनिभः), पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (pṛthuḥ)

Narrator (within Prabhāsakṣetra-māhātmya)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Sages churn Vena’s right hand like an araṇi; sparks and a flame-like figure (Pṛthu) emerges, radiant and armed with kingly aura.

P
Pṛthu
V
Vena
M
Maharṣis
A
Araṇi (fire-stick)

FAQs

Righteous authority is portrayed as luminous and purifying—arising to burn away the darkness created by adharma.

The narrative appears within Prabhāsakṣetra-māhātmya, contributing to the sacred prestige of the Prabhāsa region through exemplary dharma-history.

None.