Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 68

वेनस्य राज्ञश्चरितं पृथोश्चैव महात्मनः । यथा तत्राभवन्मुक्तिस्तस्य चांडालयोनितः । तत्सर्वं शृणु देवेशि सम्यक्छ्रद्धासमान्विता

venasya rājñaścaritaṃ pṛthoścaiva mahātmanaḥ | yathā tatrābhavanmuktistasya cāṃḍālayonitaḥ | tatsarvaṃ śṛṇu deveśi samyakchraddhāsamānvitā

بادشاہ وین اور مہاتما پرتھو کے کردار کو سنو—کہ وہاں اسے کیسے مکتی ملی، اگرچہ وہ چانڈال یونی سے پیدا ہوا تھا۔ اے دیویِ دیویش، ثابت قدم شرَدھا کے ساتھ یہ سب کچھ پوری طرح سنو۔

वेनस्यof Vena
वेनस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवेन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (genitive), एकवचन
राज्ञःof the king
राज्ञः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
चरितम्deeds/life-story
चरितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचरित (प्रातिपदिक; कृदन्त-भाव)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (here: द्वितीया as object of implied narration)
पृथोःof Pṛthu
पृथोः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपृथु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (and)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक-निपात (indeed/just)
महात्मनःof the great-souled one
महात्मनः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन (पृथोः इति विशेषण-सम्बन्ध)
यथाhow/as
यथा:
Sambandha (Clause linker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/उपमानार्थक (as/how)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (there)
अभवत्occurred/was
अभवत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मुक्तिःliberation
मुक्तिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी, एकवचन
चाण्डालयोनितःfrom (the state of) a caṇḍāla birth
चाण्डालयोनितः:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootचाण्डाल + योनि (प्रातिपदिक)
Formसमास: षष्ठी-तत्पुरुष (चाण्डालस्य योनि:); तसिल्-प्रत्ययान्त-अव्ययीभाववत् प्रयोग (ablatival sense); स्त्रीलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-आश्रय, पञ्चमी (ablative), एकवचन
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम-विशेषण; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (सर्वम् इति विशेष्यस्य)
सर्वम्all (of it)
सर्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
शृणुlisten
शृणु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
देवेशिO goddess (lady of the gods)
देवेशि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवेशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (vocative), एकवचन
सम्यक्properly
सम्यक्:
Adhikarana (Manner/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (properly, well)
श्रद्धासमान्विताendowed with faith
श्रद्धासमान्विता:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्रद्धा + समन्वित (प्रातिपदिक; कृदन्त)
Formसमास: तृतीया-तत्पुरुष (श्रद्धया समन्विता); स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन/प्रथमा, एकवचन (देवेशि इति संबोधनस्य विशेषण)

Skanda (deduced; addressing a goddess as listener—deveśi—within māhātmya narration)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Devī (addressed as Deveśī)

Scene: The narrator invites the Devī to listen; in a visionary montage, King Vena’s troubled reign contrasts with Pṛthu’s righteous rule; a humble figure of cāṇḍāla birth attains liberation at Prabhāsa, rising toward light near the sacred shore/temple.

V
Vena
P
Pṛthu
M
Mukti (liberation)
C
Cāṇḍāla

FAQs

The tīrtha’s grace and dharma-centered transformation can lead to liberation even for one of marginalized birth, when approached with faith.

The phrase ‘tatra’ continues the Prabhāsa-kṣetra context; liberation is said to occur there.

No new ritual is prescribed here; it introduces an itihāsa meant to illustrate the previously taught tīrtha-dharma.