Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 183

म्लेच्छमध्ये समुत्पन्नो यक्ष्मी कुष्ठसमन्वितः । उच्छिष्टभोजी म्लेच्छानां कृमिभिः संयुतो व्रणैः

mlecchamadhye samutpanno yakṣmī kuṣṭhasamanvitaḥ | ucchiṣṭabhojī mlecchānāṃ kṛmibhiḥ saṃyuto vraṇaiḥ

وہ مِلِیچھوں کے بیچ پیدا ہوا، دق سے نڈھال اور کوڑھ میں مبتلا۔ مِلِیچھوں کا اُچِشٹ کھاتا ہے، اور اس کے زخم کیڑوں سے بھرے ہوئے ہیں۔

म्लेच्छमध्येin the midst of mlecchas
म्लेच्छमध्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootम्लेच्छ (प्रातिपदिक) + मध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति; एकवचन
समुत्पन्नःborn, arisen
समुत्पन्नः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्+उत्+पद् (धातु) → उत्पन्न (कृदन्त; क्त)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP)
यक्ष्मीa consumptive (one with tuberculosis)
यक्ष्मी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयक्ष्मिन्/यक्ष्मी (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
कुष्ठसमन्वितःafflicted with leprosy
कुष्ठसमन्वितः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकुष्ठ (प्रातिपदिक) + समन्वित (कृदन्त; सम्+अन्वि धातु, क्त)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण
उच्छिष्टभोजीeater of leftovers
उच्छिष्टभोजी:
Samānādhikaraṇa (Apposition/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootउच्छिष्ट (प्रातिपदिक) + भोजिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
म्लेच्छानाम्of the mlecchas
म्लेच्छानाम्:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootम्लेच्छ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति; बहुवचन
कृमिभिःwith worms
कृमिभिः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकृमि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति (Instrumental); बहुवचन
संयुतःjoined, infested
संयुतः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्+युज् (धातु) → संयुत (कृदन्त; क्त)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP)
व्रणैःwith sores
व्रणैः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootव्रण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; बहुवचन

Nārada

Tirtha: Maru-deśa (as karmic rebirth locale)

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and sages (implied)

Scene: A stark vision: the father reborn among mlecchas, emaciated with consumption, marked by leprosy, eating leftovers; ulcerated wounds crawling with worms—an unflinching karmic tableau.

M
Mlecchas
Y
Yakṣmā (consumption)
K
Kuṣṭha (leprosy)

FAQs

Severe adharma is portrayed as leading to degrading rebirth and intense suffering—an ethical warning to uphold dharma.

None in this verse; it functions as a cautionary contrast within the Prabhāsa-kṣetra Māhātmya narrative.

No explicit rite is stated; the verse motivates remedial dharmic action (such as dāna/śrāddha) in the surrounding context.