Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 33›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

Devanagari script

देव्युवाच । पितुर्वधामर्षसुजात मन्युना यद्यत्कृतं कर्म पुरा महर्षिणा । दधीचिपुत्रेण सुरप्रसाधिना सर्वं श्रुतं तद्धि मया समाधिना

Transliteration

devyuvāca | piturvadhāmarṣasujāta manyunā yadyatkṛtaṃ karma purā maharṣiṇā | dadhīciputreṇa suraprasādhinā sarvaṃ śrutaṃ taddhi mayā samādhinā

Translation

دیوی نے کہا: ددھیچی کے فرزند، جو دیوتاؤں کی کامیابی کا سبب بنا، اُس مہارشی نے اپنے پتا کے قتل پر پیدا ہونے والے حقّانی غضب سے جو جو اعمال قدیم زمانے میں کیے، وہ سب میں نے گہری سمادھی میں سن لیے ہیں۔

Word by Word
देवीthe Goddess
देवी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्शभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदी
पितुःof (my) father
पितुः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी, एकवचन
वधामर्षसुजातborn of indignation at the killing (of my father)
वधामर्षसुजात:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootवध + अमर्ष + सुजात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; समासः तत्पुरुष (वधस्य अमर्षः तस्मात् सुजातः); विशेषण (of ‘मन्युना’)
मन्युनाby wrath
मन्युना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमन्यु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया, एकवचन
यत्whatever
यत्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative)
यत्whatever (each and every)
यत्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; पुनरुक्ति (correlative emphasis)
कृतम्done
कृतम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु)
Formभूतकृदन्त; क्त-प्रत्यय; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (of ‘कर्म’)
कर्मdeed/action
कर्म:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
पुराformerly
पुरा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (temporal adverb)
महर्षिणाby the great sage
महर्षिणा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमहर्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया, एकवचन
दधीचिपुत्रेणby Dadhīci’s son
दधीचिपुत्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदधीचि + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया, एकवचन; समासः तत्पुरुष (षष्ठी: ‘दधीचेः पुत्रः’)
सुरप्रसाधिनाwho benefited/assisted the gods
सुरप्रसाधिना:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootसुर + प्रसाधिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया, एकवचन; समासः तत्पुरुष (‘सुरान् प्रसाधयति/प्रसाधयन्’); विशेषण (of ‘दधीचिपुत्रेण’)
सर्वम्all
सर्वम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; ‘all (of it)’
श्रुतम्heard
श्रुतम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formभूतकृदन्त; क्त-प्रत्यय; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोगार्थे (heard)
तत्that
तत्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle)
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; तृतीया, एकवचन
समाधिनाthrough concentration/meditation
समाधिना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसमाधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया, एकवचन
Speaker

Devī (Pārvatī)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Īśvara (Śiva)

Visual Art Cues

Scene: A seated Devī, serene yet intent, speaks to Īśvara; the atmosphere is contemplative—suggesting samādhi-śravaṇa—while the narrative of Dadhīci’s son and deva-success is invoked as remembered sacred history.

Characters & Entities
D
Devī
D
Dadhīci
D
Dadhīci-putra (Aurva/Aurva-like figure in this narrative)
S
Sura (Devas)

FAQs

Even intense emotions like righteous indignation are portrayed as forces that, when aligned to dharma, can lead to protection of cosmic order.

Prabhāsakṣetra remains the māhātmya setting; the verse introduces a backstory connected to that sacred geography.

None; Devī states she has ‘heard/known’ the account through samādhi (meditative insight).

←Previous Verse
Next Verse→