Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 119

तथा च युगपत्तेषु भक्षितेषु पुनस्त्वया । प्रत्यहं भक्षणोपायश्चिंतितव्यो बुभुक्षया

tathā ca yugapatteṣu bhakṣiteṣu punastvayā | pratyahaṃ bhakṣaṇopāyaściṃtitavyo bubhukṣayā

اور اگر تم انہیں ایک ہی بار سب کھا لو، تو پھر بھوک کے دباؤ میں تمہیں ہر روز کھانے کا کوئی نیا طریقہ سوچنا پڑے گا۔

तथाthus/also
तथा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्ययम् (adverb)
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपातः
युगपत्simultaneously
युगपत्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयुगपत् (अव्यय)
Formकाल/प्रकारवाचक-अव्ययम् (adverb: simultaneously)
तेषुamong/in them
तेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), बहुवचनम्
भक्षितेषुwhen (they are) eaten
भक्षितेषु:
Adhikarana (Locative absolute context/अधिकरण)
TypeAdjective
Root√भक्ष् (धातु) + क्त (कृत्प्रत्यय)
Formक्त-कृदन्तः (past passive participle); पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, बहुवचनम्; (तेषु इत्यस्य विशेषणम्)
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्त्यर्थक-अव्ययम् (again)
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Agent/Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्
प्रत्यहम्daily
प्रत्यहम्:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootप्रति-अहम् (अव्यय)
Formअव्ययीभाव-समासः; कालवाचक-अव्ययम् (every day)
भक्षणोपायःmeans/strategy of eating
भक्षणोपायः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभक्षण-उपाय (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (भक्षणस्य उपायः)
चिन्तितव्यःshould be considered
चिन्तितव्यः:
Vidhi (Obligation/विधि)
TypeAdjective
Root√चिन्त् (धातु) + तव्यत् (कृत्प्रत्यय)
Formतव्यत्-कृदन्तः (to be thought/considered); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विधेय-विशेषणम्
बुभुक्षयाdue to hunger
बुभुक्षया:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootबुभुक्षा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्; हेतौ (because of)

A Cāraṇa messenger (advising Viṣṇu/Janārdana)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A speaker explains the consequence of consuming everything at once: hunger returns daily, forcing repeated schemes; devas appear thoughtful, the tone is pragmatic and cautionary.

FAQs

Short-term gratification creates long-term problems; foresight is a form of dharma.

The passage is embedded in the Prabhāsakṣetra Māhātmya, the sacred account of Prabhāsa.

None; the verse argues from consequence and practicality rather than ritual.