Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

देव्युवाच । कथमुन्नतनामास्य बभूव सुरसत्तम । कथं त्वया बलाद्दत्तं कियत्सीमासमन्वितम्

devyuvāca | kathamunnatanāmāsya babhūva surasattama | kathaṃ tvayā balāddattaṃ kiyatsīmāsamanvitam

دیوی نے کہا: اے دیوتاؤں میں برتر، یہ مقام ‘اُنّت’ کے نام سے کیسے مشہور ہوا؟ اور تم نے اسے زور کے ساتھ کیسے عطا کیا؟ اس کی سرحدیں کتنی وسیع ہیں؟

देवीthe Goddess
देवी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
कथम्how?
कथम्:
Kriya-viśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नार्थक क्रियाविशेषण (interrogative adverb)
उन्नतनामाhaving the name ‘Unnata’
उन्नतनामा:
Viśeṣaṇa (Adjectival)
TypeAdjective
Rootउन्नत (प्रातिपदिक) + नामन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); बहुव्रीहिः—‘यस्य नाम उन्नतम्’
अस्यof this (place)
अस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
बभूवbecame; came to be
बभूव:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
सुरसत्तमO best of the gods
सुरसत्तम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक) + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)
कथम्how?
कथम्:
Kriya-viśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नार्थक क्रियाविशेषण
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Instrument/Agentive instr./करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (सर्वनाम), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
बलात्by force
बलात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन (Singular); हेत्वर्थे
दत्तम्given
दत्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootदा (धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular); क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past passive participle)
कियत्how much? how great?
कियत्:
Viśeṣaṇa (Adjectival)
TypeAdjective
Rootकियत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular); प्रश्नार्थक विशेषण
सीमासम्boundaries
सीमासम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसीमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural) (पाठ: सीमासः/सीमाः इत्यर्थे)
अन्वितम्endowed with; accompanied by
अन्वितम्:
Viśeṣaṇa (Adjectival)
TypeAdjective
Rootअन्वि (धातु) / अन्वित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular); क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त

Devī

Tirtha: Unnata (Prabhāsa-kṣetra sub-tīrtha)

Type: kshetra

Listener: Īśvara (Śiva)

Scene: Pārvatī, seated beside Īśvara in a serene sacred landscape, asks about the origin of the name ‘Unnata’, the forceful bestowal, and the extent of its boundaries; the background hints at coastal Prabhāsa with tīrtha markers.

D
Devī
Ī
Īśvara (implied addressee)
U
Unnata-sthāna

FAQs

Sacred places are not only praised but also explained—name, origin, and boundaries are part of preserving tīrtha-tradition and dharma.

Unnata-sthāna within Prabhāsakṣetra, whose naming and extent are being inquired into.

None; it is an inquiry that sets up the forthcoming māhātmya explanation.