Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 31›Shloka 18
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 18

Devanagari script

अस्त्रार्पणं यः प्रयतः प्रयत्नाच्छृणोति राजा भुवि भावितातात्मा । सोऽभ्येति युद्धे विजयं परं हि सुतांश्च धर्मार्थयशोभिरामाः

Transliteration

astrārpaṇaṃ yaḥ prayataḥ prayatnācchṛṇoti rājā bhuvi bhāvitātātmā | so'bhyeti yuddhe vijayaṃ paraṃ hi sutāṃśca dharmārthayaśobhirāmāḥ

Translation

زمین پر جو بادشاہ ضبطِ نفس کے ساتھ اور پوری توجہ و کوشش سے ہتھیاروں کے سپرد کیے جانے کی یہ روایت سنتا ہے—جس کی باطنی روح سنور جاتی ہے—وہ جنگ میں اعلیٰ ترین فتح پاتا ہے، اور ایسے بیٹے بھی پاتا ہے جو دھرم، دولت اور ناموری میں مسرور ہوں۔

Word by Word
अस्त्रार्पणम्the offering/giving of weapons
अस्त्रार्पणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअस्त्र (प्रातिपदिक) + अर्पण (प्रातिपदिक; √अर्प्/√ऋ)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (अस्त्रस्य अर्पणम्)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम
प्रयतःattentive / disciplined
प्रयतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रयत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (disciplined/intent)
प्रयत्नात्with effort / from effort
प्रयत्नात्:
Hetu/Apadana (Cause/Source/हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootप्रयत्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन
शृणोतिhears
शृणोति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
राजाa king
राजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
भुविon earth
भुवि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक; स्त्री)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
भावितातात्माone whose self is purified/imbued (well-cultivated)
भावितातात्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootभावित (कृदन्त, √भू) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; बहुव्रीहिः (भावितः आत्मा यस्य सः)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
अभ्येतिattains / approaches
अभ्येति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि + √इ (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
युद्धेin war
युद्धे:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
विजयम्victory
विजयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविजय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
परम्supreme
परम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण (विजयम्)
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle; emphasis)
सुतान्sons
सुतान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
धर्मार्थयशोभिरामाः(sons) delightful with dharma, wealth, and fame
धर्मार्थयशोभिरामाः:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootधर्म (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक) + यशस् (प्रातिपदिक) + अभिराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; बहुव्रीहिः (धर्मेण अर्थेन यशसा च अभिरामाः ये ते)
Speaker

Narrator (phalaśruti)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A king, seated with folded hands, listens attentively to a sage reciting the story of the gods depositing weapons; the king’s aura brightens, foreshadowing victory and virtuous progeny.

Characters & Entities
R
Rājā (king)
A
Astrārpaṇa (deposit of weapons)
D
Dharma
Y
Yaśas

FAQs

Śravaṇa of dharmic sacred history purifies the mind and supports righteous success—power aligned with dharma prospers.

Prabhāsa-kṣetra indirectly, since the phalaśruti seals the sacred narrative within its Māhātmya.

Śravaṇa (devotional listening) with discipline and attention is recommended as a meritorious practice.

←Previous Verse
Next Verse→