Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 28

Devanagari script

तूर्यदुंदुभिनिर्घोषैर्वेदमङ्गलनिःस्वनैः । समुद्रं प्रापिता देवी ऋषिभिर्वेदपारगैः

Transliteration

tūryaduṃdubhinirghoṣairvedamaṅgalaniḥsvanaiḥ | samudraṃ prāpitā devī ṛṣibhirvedapāragaiḥ

Translation

نقّاروں اور توریوں کی گونج، اور ویدک منگل منتر کی مبارک صداؤں کے درمیان، ویدوں کے پارنگت رِشیوں نے دیوی کو رسم و رواج کے ساتھ سمندر تک پہنچایا۔

Word by Word

• तूर्यदुंदुभिनिर्घोषैः: with the sounds of instruments and drums
• तूर्यदुंदुभिनिर्घोषैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तूर्य (प्रातिपदिक) + दुंदुभि (प्रातिपदिक) + निर्घोष (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (तूर्याणां दुंदुभीनां च निर्घोषाः); पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• वेदमङ्गलनिःस्वनैः: with auspicious Vedic chants/sounds
• वेदमङ्गलनिःस्वनैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: वेद (प्रातिपदिक) + मङ्गल (प्रातिपदिक) + निःस्वन (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (वेदमङ्गलानां निःस्वनाः); पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• समुद्रम्: to the ocean
• समुद्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: समुद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• प्रापिता: was led/reached (was brought)
• प्रापिता: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + आप् (धातु) → प्रापित (कृदन्त, णिच्-प्रयोज्य, भूतकर्मणि)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; णिच्-प्रयोज्यभावः (was caused to reach/was led)

• देवी: the goddess
• देवी: Karta (Subject in passive/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• ऋषिभिः: by the sages
• ऋषिभिः: Kartr (Agent in passive/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• वेदपारगैः: versed in the Vedas
• वेदपारगैः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वेद (प्रातिपदिक) + पारग (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (वेदस्य पारगाः = वेदविदः); पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण (ऋषिभिः)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the assembled Ṛṣis (contextual attribution within Māhātmya narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ṛṣitoyā–Samudra saṅgama (implied)

Type: sangam

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: A ceremonial procession: sages in rows chanting Veda, conches and drums sounding, the river-goddess honored and guided toward the ocean; coastal horizon visible.

Characters & Entities

• Devī
• Ṛṣi
• Veda
• Samudra (Ocean)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred places are approached through dharmic order—Vedic sound, auspicious rites, and the guidance of realized sages.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The coastal sanctity of Prabhāsa Kṣetra, where the ocean (samudra) forms part of the tīrtha landscape.

What ritualistic prescription is mentioned?

A ceremonial procession accompanied by Vedic maṅgala recitations and instrumental auspicious sounds.