Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 15

स्नात्वा पश्चिमतः कुण्डे पुष्करे पापतस्करे । यत्र ब्रह्माऽयजत्पूर्वं यज्ञैर्विपुलदक्षिणैः

snātvā paścimataḥ kuṇḍe puṣkare pāpataskare | yatra brahmā'yajatpūrvaṃ yajñairvipuladakṣiṇaiḥ

پُشکر کے مغربی کنڈ میں غسل کر کے—جو گناہوں کو چرا لینے والا ہے—اس مقام پر، جہاں پہلے برہما نے کثیر دَکشِنا کے ساتھ یَجْن کیے تھے۔

स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु) → स्नात्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकालिक-क्रिया
पश्चिमतःfrom the west (side)
पश्चिमतः:
Adverbial (देश/दिक्-क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपश्चिम (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; दिशावाचक-तसिल् (ablatival adverb: 'from the west/westward side')
कुण्डेin the pond
कुण्डे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकुण्ड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
पुष्करेin Puṣkara
पुष्करे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपुष्कर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; विशेष्य-स्थाननाम
पापतस्करे(in the) sin-stealing (pond)
पापतस्करे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootपाप + तस्कर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पापानां तस्करः = 'stealer of sins'); कुण्डस्य विशेषणम्
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; सम्बन्ध-देशवाचक (relative adverb: where)
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
अयजत्performed sacrifice/worshipped
अयजत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootयज् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past/लङ्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
पूर्वम्formerly
पूर्वम्:
Adverbial (काल-क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपूर्वम् (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक-क्रियाविशेषणम् (formerly)
यज्ञैःwith sacrifices
यज्ञैः:
Karana (Instrument/means/करण)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; साधन/प्रकार
विपुलदक्षिणैःwith abundant fees (dakṣiṇās)
विपुलदक्षिणैः:
Karana (Instrument/means/करण)
TypeAdjective
Rootविपुल + दक्षिणा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (दक्षिणा), तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; कर्मधारयः (विपुलाः दक्षिणाः यस्मिन्/यैः)

Narrator (contextual Purāṇic narration within Prabhāsakṣetramāhātmya)

Tirtha: Puṣkara-kunda (paścimataḥ kuṇḍe)

Type: kund

Scene: At the western side of the kṣetra lies a clear kunda named Puṣkara; pilgrims descend steps to bathe. In a visionary overlay, Brahmā is seen performing a grand yajña nearby, priests chanting, fire blazing, and heaps of dakṣiṇā being distributed.

P
Puṣkara
K
Kuṇḍa (western pond)
B
Brahmā
Y
Yajña
D
Dakṣiṇā

FAQs

Snāna at a praised tīrtha, sanctified by Brahmā’s yajñas, is presented as a direct means of purification.

Puṣkara (the western kuṇḍa) within the Prabhāsa Kṣetra māhātmya framework.

Snāna in the western kuṇḍa at Puṣkara; remembrance of Brahmā’s yajña tradition with generous dakṣiṇā.