Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

मकरादिनिधानैस्तु अष्टाभिः परिभूषितः । पञ्चम्यां पूजयेद्भक्त्या गन्धपुष्पानुलेपनैः । निधानप्राप्तिरतुला निर्विघ्ना तस्य जायते

makarādinidhānaistu aṣṭābhiḥ paribhūṣitaḥ | pañcamyāṃ pūjayedbhaktyā gandhapuṣpānulepanaiḥ | nidhānaprāptiratulā nirvighnā tasya jāyate

مکر وغیرہ سے شروع ہونے والے آٹھ خزانوں سے آراستہ (کُبیر) کی پنچمی کے دن عقیدت سے خوشبو، پھول اور لیپ چڑھا کر پوجا کرنی چاہیے؛ اس کے لیے خزانے کی بے مثال اور بے رکاوٹ دستیابی پیدا ہوتی ہے۔

makarādi-nidhānaiḥwith the treasures beginning with (the) Makara
makarādi-nidhānaiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootmakara (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक) + nidhāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (makarādi = मकर-आदि, तेन सह निधानानि)
tuindeed/and
tu:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle/emphasis)
aṣṭābhiḥby eight
aṣṭābhiḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootaṣṭan (प्रातिपदिक)
Formसर्वलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; संख्याविशेषण (numeral adjective)
paribhūṣitaḥadorned/embellished
paribhūṣitaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootpari-√bhūṣ (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
pañcamyāmon the fifth (lunar day)
pañcamyām:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootpañcamī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; (तिथिवाचक)
pūjayetshould worship
pūjayet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√pūj (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
bhaktyāwith devotion
bhaktyā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootbhakti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
gandha-puṣpa-anulepanaiḥwith perfumes, flowers, and unguents
gandha-puṣpa-anulepanaiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootgandha (प्रातिपदिक) + puṣpa (प्रातिपदिक) + anulepana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; समासः—द्वन्द्वः (गन्धाः च पुष्पाणि च अनुलेपनानि च)
nidhāna-prāptiḥattainment of treasure
nidhāna-prāptiḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootnidhāna (प्रातिपदिक) + prāpti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (निधानस्य प्राप्तिः)
atulāincomparable
atulā:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootatulā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; विशेषण
nirvighnāfree from obstacles
nirvighnā:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootnirvighna (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; विशेषण
tasyaof him/for him
tasya:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम
jāyatearises/comes to be
jāyate:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√jan (धातु)
Formलट् (present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

Īśvara (Śiva) (contextual continuation)

Tirtha: Kubera-sthāna (Prabhāsa)

Type: kshetra

Listener: Devī/Pārvatī

Scene: Kubera, adorned with eight treasures beginning with Makara, is worshipped on Pañcamī with perfumes, flowers, and unguents; devotees offer garlands and sandal paste as treasure vessels gleam.

K
Kubera
A
Aṣṭa-nidhi (eight treasures)
M
Makara-nidhi
P
Pañcamī
P
Prabhāsakṣetra

FAQs

Prosperity is portrayed as a consequence of devotional discipline and right offering, not mere acquisition—wealth is made ‘nirvighna’ through dharma.

Kubera’s sacred station (Vaiśravaṇa-sthāna) within Prabhāsakṣetra, associated with the aṣṭa-nidhis.

Worship Kubera on Pañcamī with fragrances, flowers, and anointments; the stated fruit is unobstructed attainment of treasure.