Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि सुकन्यासर उतमम् । यत्राश्विनौ निमग्नौ तौ च्यवनेन सहांबिके । समानरूपो ह्यभवच्च्यवनो यत्र सोऽश्विना

īśvara uvāca | tato gacchenmahādevi sukanyāsara utamam | yatrāśvinau nimagnau tau cyavanena sahāṃbike | samānarūpo hyabhavaccyavano yatra so'śvinā

اِیشور نے فرمایا: پھر، اے مہادیوی، اُتم سُکنیا سرور کی طرف جاؤ؛ اے امبیکے، جہاں دونوں اشون چَیون کے ساتھ غوطہ زن ہوئے، اور جہاں چَیون اشونوں کے مانند ہی ہم شکل—جوان اور نورانی—ہو گیا۔

īśvaraḥĪśvara
īśvaraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootīśvara (ईश्वर प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (वच् धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
tataḥthen, thereafter
tataḥ:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (ततः अव्यय)
Formअव्यय; काल/अनन्तरार्थक क्रियाविशेषण
gacchetshould go
gacchet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (गम् धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
mahādeviO great goddess
mahādevi:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmahā (महा) + devī (देवी)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; कर्मधारयः
sukanyāsaraḥthe lake of Sukanyā
sukanyāsaraḥ:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsukanyā (सुकन्या प्रातिपदिक) + saraḥ (सरस् प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सुकन्यायाः सरः)
uttamamexcellent, best
uttamam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootuttama (उत्तम प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (सरः)
yatrawhere
yatra:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyatra (यत्र अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-सम्बन्धबोधक (relative adverb)
aśvinauthe Aśvins (twin gods)
aśvinau:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootaśvin (अश्विन् प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन
nimagnauimmersed, submerged
nimagnau:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootnimagna (निमग्न कृदन्त-प्रातिपदिक; √maj मज्ज्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle) विशेषणम् (अश्विनौ)
tauthose two
tau:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन; निर्देशार्थक
cyavanenawith Cyavana
cyavanena:
Sahakari/Instrument (करण/सह)
TypeNoun
Rootcyavana (च्यवन प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
sahatogether with
saha:
Sahārtha (Association/सह)
TypeIndeclinable
Rootsaha (सह अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक उपसर्गसदृश (postposition)
ambikeO Ambikā
ambike:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootambikā (अम्बिका प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
samānarūpaḥof the same form
samānarūpaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsamāna (समान) + rūpa (रूप)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम् (च्यवनः); तत्पुरुषः (समानं रूपं यस्य)
hiindeed
hi:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Roothi (हि अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic/causal particle)
abhavatbecame
abhavat:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (भू धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
cyavanaḥCyavana
cyavanaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootcyavana (च्यवन प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
yatrawhere
yatra:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyatra (यत्र अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-सम्बन्धबोधक
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
aśvināwith an Aśvin / by the Aśvins
aśvinā:
Sahakari/Instrument (करण/सह)
TypeNoun
Rootaśvin (अश्विन् प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; साधन/सहभावे (by/with an Aśvin)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Sukanyā-saras / Kanyā-saras

Type: kund

Listener: Mahādevī / Ambikā (Pārvatī)

Scene: At a luminous lake within Prabhāsa, the twin Aśvins stand radiant as Cyavana emerges youthful from the waters; Devī is addressed as Ambikā while Īśvara narrates the tīrtha’s marvel.

Ī
Īśvara (Śiva)
M
Mahādevī/Ambikā
S
Sukanyā-saraḥ (Sukanyā Lake)
A
Aśvins
C
Cyavana

FAQs

Sacred waters linked to ṛṣis and divine physicians (Aśvins) signify renewal—bodily and spiritual—through tīrtha-sevā.

Sukanyā-saraḥ (Sukanyā Lake), a tīrtha in Prabhāsa Kṣetra associated with Cyavana and the Aśvins.

Pilgrimage instruction: ‘one should go’ to Sukanyā Lake; bathing/immersion is implied by the narrative of the Aśvins and Cyavana.