Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 17

Devanagari script

ततोऽस्मै प्राहरत्कोपाद्वज्रमिंद्रः शचीपतिः । तस्य प्रहरतो बाहुं स्तंभयामास भार्गवः

Transliteration

tato'smai prāharatkopādvajramiṃdraḥ śacīpatiḥ | tasya praharato bāhuṃ staṃbhayāmāsa bhārgavaḥ

Translation

تب غصّے میں شچی پتی اندرا نے اس پر وجر سے وار کیا؛ مگر بھارگو نے وار کرتے ہوئے اس کا بازو ساکن کر دیا۔

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: tatas (अव्यय)
• Form: देश/क्रम-अव्ययम्; Adverb ("then/from there")

• अस्मै: to him
• अस्मै: Sampradana (Recipient/Target/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: asmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी-विभक्तिः (सम्प्रदान), एकवचनम्; Dative, Singular

• प्राहरत्: struck/hurled
• प्राहरत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: pra-√hṛ (हृ धातु, प्रहरति)
• Form: लङ्-लकारः (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्; Imperfect, 3rd person, Singular

• कोपात्: out of anger
• कोपात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: kopa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (अपादान), एकवचनम्; Ablative, Singular

• वज्रम्: the thunderbolt
• वज्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: vajra (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्; Accusative, Singular

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: indra (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; Nominative, Singular

• शचीपतिः: husband of Śacī (Indra)
• शचीपतिः: Karta (Apposition/कर्ता-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: śacī (प्रातिपदिक) + pati (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (शच्याः पतिः), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; Nominative, Singular

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्तिः (सम्बन्ध), एकवचनम्; Genitive, Singular

• प्रहरतः: while he was striking
• प्रहरतः: Sambandha (Genitive absolute-like/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: pra-√hṛ (हृ धातु) + शतृ (शतृ-प्रत्यय)
• Form: वर्तमानकाले कर्तरि शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्तः; पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; Present active participle, Gen. sg. masc. ("while striking")

• बाहुम्: arm
• बाहुम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: bāhu (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्; Accusative, Singular

• स्तम्भयामास: paralyzed/stopped
• स्तम्भयामास: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √stambh (स्तम्भ् धातु) + णिच् (causative)
• Form: लिट्-लकारः, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्; Causative stem (स्तम्भय-), Perfect, 3rd person, Singular

• भार्गवः: Bhārgava
• भार्गवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: bhārgava (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; Nominative, Singular

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Typically a ṛṣi/saunaka-group or a royal/muni interlocutor (contextual to Prabhāsa-māhātmya narration)

Visual Art Cues

Scene: Indra, crowned and radiant, hurls the vajra in wrath; the Bhārgava sage (Cyavana) stands unmoved, palm raised in a stambhana gesture, freezing Indra’s striking arm mid-air; the sacrificial enclosure glows behind them.

Characters & Entities

• Indra
• Śacī
• Bhārgava (Cavana)
• Vajra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Anger disrupts dharma; tapas and spiritual discipline can restrain even the might of gods when righteousness is at stake.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, where divine and ascetic powers are narrated to magnify the sanctity of the place.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct prescription; the verse continues the yajña-context conflict surrounding the Soma-graha.