Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 121

जन्मप्रभृति यो देवि श्रवणाभ्यां विवर्जितः । प्रभासे निधनं प्राप्तः स भवेन्मत्परिग्रहः

janmaprabhṛti yo devi śravaṇābhyāṃ vivarjitaḥ | prabhāse nidhanaṃ prāptaḥ sa bhavenmatparigrahaḥ

اے دیوی! جو شخص پیدائش سے دونوں کانوں سے بہرا ہو، اگر پرابھاس میں اس کی موت ہو تو وہ میرا پرِگْرہہ، یعنی میری خاص پناہ میں قبول کیا جاتا ہے۔

जन्मप्रभृतिfrom birth onwards
जन्मप्रभृति:
Adhikarana (Temporal/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootजन्म + प्रभृति (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण), अव्ययीभाव-समास; “जन्मात् आरभ्य”
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
देविO goddess
देवि:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन
श्रवणाभ्याम्by (his) two ears
श्रवणाभ्याम्:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootश्रवण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), द्विवचन; करण/हेतु-निर्देशः—“by/with (his) two ears”
विवर्जितःdeprived (of hearing)
विवर्जितः:
Visheshana (Adjective of यः/नरः)
TypeAdjective
Rootविवर्जित (कृदन्त; वि-√वृज्/वर्ज् (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; “deprived (of)”
प्रभासेin Prabhāsa
प्रभासे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रभास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; स्थानाधिकरण
निधनम्death
निधनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनिधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मपदम् (प्राप्तः इत्यस्य)
प्राप्तःhaving met (with)
प्राप्तः:
Visheshana (Adjective of सः)
TypeAdjective
Rootप्राप्त (कृदन्त; प्र-√आप् (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; “having attained/reached” (here: met with)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
भवेत्would become
भवेत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; “would become”
मत्परिग्रहःmy dependent/one under my protection
मत्परिग्रहः:
Karta-Predicative (Subject complement)
TypeNoun
Rootमत् (अस्मद्-षष्ठी-एकवचन-रूपम् ‘मम’ अर्थे) + परिग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (“मम परिग्रहः”); sandhi: भवेत् + मत्परिग्रहः

Śiva (in Prabhāsa-kṣetra māhātmya context, speaking to Devī/Umā)

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Listener: Devī (Pārvatī)

Scene: A deaf-from-birth devotee at Prabhāsa; though unable to hear hymns, he worships through sight and gesture; at death, Śiva’s attendants receive him as ‘mine’—a scene of belonging and protection.

Ś
Śiva
D
Devī
P
Prabhāsa

FAQs

Prabhāsa is portrayed as a place of direct divine acceptance: Śiva personally ‘takes’ the devotee (or resident) who dies there.

Prabhāsa Kṣetra (Prabhāsa), within the Skanda Purāṇa’s Prabhāsakhaṇḍa.

No ritual instruction; it is a promise of Śiva’s protection connected to the place of death.